Schilderswijk, verschillen van alle tijden:

Mijn vader woont in een prachtig zorgcentrum waar ik al eerder over heb geschreven. De bewoners zijn ex-psychiaters en ex-eigenaar van grote ondernemingen en daar is mijn vader terecht gekomen. Hij wordt liefdevol verzorgd en omdat mijn vader doof is en slecht ziet, merkt hij niets van de zogenaamde standsverschillen.

Tot vorige week. Een nieuwe heer vertelde dat hij uit Den Haag komt. "Ha" riep mijn vader blij: "Ik ook, daar ben ik vijfennegentig jaar geleden geboren!!!" "Uit welk deel van Den Haag komt u?" vroeg de heer van stand: "Uit de Schilderswijk!" De heer stond op en terwijl hij snel met zijn rollator weg schuifelde zei hij met een wegwerpgebaar: "Nee, ik kom uit een heel andere wijk!"

Ach, verschillen zijn van alle tijden. Elk mens verdient respect en een wandelingetje door de wijk maakt geen verschil. Oprechte aandacht wel en dan ook voor iedereen die daar woont!

Lees ook: Mijn vader woont op stand.

Suzanna van de Hunnen is weggevlogen

Een tijd geleden schreef ik enthousiast over het boek van Suzanna van de Hunnen "Stervensdruk".

Suzanna beschreef haar doodsangst toen ze hoorde dat ze nog maar kort te leven had en het proces naar 'het omarmen van de dood' toe. Heb tijdens het lezen dubbel gelegen van het lachen omdat ze met zoveel humor schreef over hoe ze alles beleefde. Af en toe koude rillingen en wat tranen… en een tijdje later ontmoette ik Suzanna in het echt. Ze kwam helemaal uit het Oosten van het land om een netwerkbijeenkomst bij te wonen. Ze zei nog: "ik weet niet of ik aan kom, het kan zijn dat mijn lichaam me dwingt terug te keren." Ze kwam aan en het was een mooie ontmoeting die ik niet zal vergeten. Daar zat iemand die Leefde. 

Soms kom je mensen tegen die meer Leven uitstralen terwijl ze stervende zijn dan sommigen die nog hun hele leven voor zich hebben. Dat heb ik meer meegemaakt en dat geeft te denken.

Van de week heeft Suzanna haar zieke lichaam verlaten en is weggevlogen. Ze heeft ons over haar laatste jaren, maanden en weken op de hoogte gehouden via twitter. Een boeiend, humoristisch en soms hartbrekend verslag dat me raakte.

Stervensdruk is een boek dat aan het denken en voelen zet en ons helpt in het nu te leven en onze eigen angst voor de dood te onderzoeken en los te laten.

Gonnie Jansen interviewde Suzanna, hier is de trailer te zien.

Het boek Stervensdruk

Dat wat we willen beschermen, blijkt onze kracht te zijn.

Gisteren werd ik geïnterviewd bij café Zinweb in Amsterdam. De interviewer Harmen Brethouwer vroeg me een paar dagen ervoor naar een thema en ik noemde  verwerken en vergeven, omdat ik dat zoveel tegenkom in mijn werk en natuurlijk zoals iedereen ook in mijn leven. Dus ik begon vorige week met het schrijven over mijn moeder en hoe ze niet verwerkte en wat daar het gevolg van was... Het zat er al een tijd aan te komen en het moet een keer geschreven worden. Terwijl ik aan het schrijven was gebeurde het al... zoveel herinneringen kwamen boven. Ik stopte met schrijven en stapte op de fiets om het nieuwe boek van Willem Glaudemans over vergeving te kopen.

Op de fiets schoot ik vol... de herinnering van mijn moeder en mij, hand in hand kijkend naar Shoah, de documentaire die ooit werd uitgezonden met de gruwelijke details van de concentratiekampen. We spraken af om het samen te gaan zien, zodat mijn moeder er door heen kon gaan om het te verwerken.
Een groots moment omdat ons dat dicht bij elkaar bracht. Ik zie net op google dat het in 1985 is gemaakt, dus ik moet zo'n dertig jaar zijn geweest. Ze zei dat ze het op deze manier wilde verwerken en de confrontatie aan gaan. Het met eigen ogen te zien wat er was gebeurd zou haar er doorheen helpen. Wat een moed. Het tegendeel was waar, haar pijn werd er erger door. Nu kwamen de beelden in volle heftigheid bij haar binnen. In mijn jeugd knipte mijn vader alles uit over de oorlog uit de krant zodat mijn moeder het niet zou zien. Als Hitler op tv kwam rende hij naar het toestel om het uit te zetten. Mijn moeder verloor zo'n dertig familieleden in de gaskamers van Sobibor. Haar vader en op één na al zijn zusters en broers, haar oma en opa, nichtjes, neefjes. Mijn moeder stond ingeschreven bij de Joodse gemeente als vol Joods. Ze had al een oproep gekregen en voor hij zelf werd weggehaald, zette haar vader dat nog "recht". Mijn moeder en haar zuster hadden een christen moeder en mochten nog blijven leven.

Greet Dresden, mijn moeder, heeft zich na de oorlog staande gehouden met de boeken van o.a. Vincent Peale. Ze was een positief denker. Dat heeft haar een tijd veel goed gedaan.  Ze liep met ferme pas en haar hoofd met grote zwarte dot, trots in de lucht. Ze las ondanks dat ze alleen lagere school had, boeken van Sartre, Spinoza en voelde zich een vrijdenker. Ze las iedereen de les en menigeen was bang voor haar priemende blikken en snelle tong.

We konden uren praten over het leven en de dood. Ze vertelde over hoe ze de wereld zag en dat over honderd jaar iedereen gemengd was... alle rassen door elkaar omdat we allemaal één zijn. "Net als ik, zei ze dan trots: Joods en Christen, door elkaar..." Dat besefte ze zich. Ze wilde bewust leven en riep me dat vaak toe: "Bewust leven, Mar! Geniet van elke dag en elk moment!" Ze had grootse momenten en ik was dan zo trots op mijn moeder.

Ze zat vaak op bankjes in het Sarphatipark in Amsterdam en sprak met allerlei mensen. Als iemand naast haar zat die depressief was, dat gebeurde nogal eens, riep ze: "U depressief? heeft u dertig familieleden verloren aan de gaskamers? Nou ik wel en als ik positief kan zijn, dan kunt u het ook! Ga naar de markt en haal een bos tulpen en zet ze op tafel... koop een taart en geef die aan iemand die eenzaam is! Dat haalt u er wel uit." Ze liet mensen verbijsterd achter. Ze is nog wel eens iemand tegen gekomen die zei: "U haalde me door uw woorden uit de depressie!"

Er waren ook andere momenten. Zoals de keer dat ik thuis kwam en alles donker was. Mijn moeder lag op de bank en ik mocht de kamer niet binnen. Ik was een jaar of twaalf. Het duurde weken... Ma had een "inzinking" zoals ze het noemde. De dokter hoorde voor het eerst wat er in de oorlog gebeurd was en vroeg: "mevrouw Ruijterman, wilt u misschien in therapie?" "O, nee." antwoordde mijn moeder trots: "Geen sprake van, dat doe ik zelf wel! Ik ben oersterk en ik kan het alleen, mijn gedachten zijn krachtig en ik krijg alles voor elkaar! Ook dit!" Toen een tijdje later het licht weer aanging liep ze weer even trots als daarvoor de wereld in en toch was er iets veranderd.

Ze kreeg buien waarin ze radeloos en woedend schreeuwde en tierde en haar haar uittrok, zichzelf sloeg en me de huid vol schold met de vreselijkste woorden. Als ze zich zelf had een pijnlijke kaak had geslagen riep ze: "Ik heb je gespaard, ik doe liever mezelf pijn dan jou omdat ik van je hou!" Het kon ook zo weer over zijn als de voetstappen van mijn vader op de trap klonken. "Mar, lachen... niets aan de hand!" "Dag Niek! hoe was het op je werk?" vroeg ze lachend en voorbij was de paniek. Dat leerde me dat je paniek kunt uitzetten als je dat nodig acht. Er is ergens in ons een toeschouwer die de boel in de gaten houdt en een nieuwe keuze kan maken.

Het was in het begin voor mij niet te geloven... mijn moeder? Dat kan niet waar zijn... dit gebeurt niet echt. Ik was vreselijk bang en de jaren daarna gebeurde het vaak dat ze weer zo'n bui had. Als ze zo was dan vergat ik totaal de mooie sterke moeder die ze ook was. Als ze weer normaal was vergat ik totaal haar paniekaanvallen en hadden we weer de mooiste gesprekken.

Ik kreeg een hekel aan positief denken omdat ze zich groot hield en gebruikte het als overlevingsstrategie. Toen ik zelf later de kunst van de kracht van gedachten leerde gebruiken was verwerken altijd gedachte nummer één:   "Ïk ga dit goed verwerken" is een constructieve gedachten en dan is het zaak om het ook te doen.

Ben ook een ster geweest in het niet willen voelen en mezelf als slachtoffer van de wereld zien. Heb jaren in therapie gezeten om van alles te verwerken. Het lukte niet omdat ik in de therapie altijd maar weer het verhaal vertelde van hoe zielig ik was geweest. Pas toen ik er jaren later achter kwam dat door het gevoel bewust te voelen de pijn oplost.
Ik was zo bang de pijn toe te laten dat ik allerlei manieren vond om niet te hoeven voelen. Tv kijken, snoepen, uitgaan, lezen. Op mijn drieéndertigste begon ik te mediteren en toen kon ik er niet meer van weg. En wat bleek... als de pijn heel dichtbij de kern komt... dat gedeelte wat ik zo graag wilde beschermen omdat het zo kwetsbaar leek: als het de kern/de ziel raakt... lost het op. Het lost niet alleen op... er komt Liefde vrij en geluk. Wie had dat gedacht? Dat wat we willen beschermen blijkt onze diepste kracht te zijn. We zijn zielen met zoveel Liefde en Kracht in ons en dat zijn we vergeten. Tot we het ons weer herinneren en dan lost alles op. Alle verdriet, haat, jaloezie, wrok...

Mijn moeder werd ouder ze ging zich steeds meer herhalen en stopte niet meer met praten. Tegen de arts van het ziekenhuis net voor haar dood zei ze: "Ja, als u dertig familieleden had verloren aan de gaskamers dan had u ook een tia gehad..." zo ging ze maar door...met af en toe momenten van echt contact tot ze stierf. We hebben intensief afscheid genomen en ik heb genoten van het rouwen. Heb me er helemaal ingegooid en het was louterend en verlichtend.
Ze liet me later weten via een medium dat ze nu vrij is en dat ze haar leven overziet. Dat ze een karikatuur van zichzelf was geworden. Ze is nu vrij. Er is altijd bevrijding al moeten we er soms op wachten tot na onze dood.

Het kan ook nu... als je denkt: het is genoeg geweest. Ik ga nu zitten en voelen wat er te voelen is. Ik ga het aan en niet meer uit de weg. Laat maar komen... en ontvang de pijn in je hart, adem het in en voel wat er gebeurt. Als je het eng vindt vraag er iemand bij die je vertrouwd. De pijn kan nooit langer duren dan twintig minuten... en soms moet je het vaker doen. We hebben elke dag wel wat te verwerken en we kunnen het af en toe bijhouden. Ook mooie gebeurtenissen verwerken we niet altijd en gaan er aan voorbij. Ook die kun je voelen en verwelkomen en diep naar binnen laten komen.

In de diepte van wie we werkelijk zijn: zielen komen we elkaar tegen en blijken we één te zijn.

Slecht nieuws brengen, een hele kunst

Deze blog is verplaatst naar mijn website: www.marjaruijterman.nl



Lees ook: Je bent meer dan je werk! en: Recessie als avontuur

In de flow

Over in de flow zijn... ik ben niet zo'n acquisitiemens... ik laat het werk graag op me af komen wat vaak ook gebeurd. De workshops zijn wat anders, die zet ik meestal zelf uit of ik word uitgenodigd in het land door lieve mensen die me dan helpen de workshop vol te krijgen. Laatst dacht ik... het is tijd voor wat meer werk en laat ik weer eens bellen. Ik had drie zorgcentra op mijn lijstje waar ik jaren geleden voor heb gewerkt. Twee had ik net gebeld en vijf minuten later belde de derde mij. Ik was even in de war... dit nummer had ik toch nog niet ingetoetst? "Heb ik jullie net gebeld?" vroeg ik wat onzeker... "Nee, ik bel jou of je een opdracht wilt doen..." Kijk dat is nou in de flow zijn;)

Les in open vragen stellen

Mijn vader heeft iets aan zijn ogen. De arts zei: "als u pijn krijgt moet u meteen komen." Ik vroeg mijn vader elke dag.. "doet het pijn? Want dan gaan we meteen naar de dokter." "Nee hoor, het doet geen pijn." 

Vandaag zei hij opeens: "ik heb zo'n druk op mijn oog". "Hoelang heeft u dat?" "Al weken".. "en u zei steeds dat u geen pijn had"... "ja maar het is geen pijn". 
Hé, Marja, open vragen stellen!!! "Wat voelt u?"

Kreeg het flink ingepeperd door mijn vrienden: "Hé coach! wakker worden!"

Een koninkrijk aan Tijd!

Vorige week gaf ik weer een training bij een zorgcentrum. We hadden het over tijd voor jezelf. Nu weet ik inmiddels dat in vrouwengroepen in de zorg altijd vrouwen zijn die geen tijd voor zichzelf hebben. Na het werk wacht thuis de zorg voor manlief en kinderen en soms nog ouders of schoonouders en het eten en de was en nou ja... noem maar op. Vaak worden ze gebeld door deze of gene om ergens mee te komen helpen op hun vrije dag. Dan durven ze geen nee te zeggen. Hoezo? "Omdat ze dan denken dat ik egoïstisch ben en dan krijg ik een schuldgevoel!" is vaak het antwoord. Ook dit keer vroeg ik de vrouwen om in ieder geval één uur per dag voor zichzelf te nemen en daarin te doen wat ze maar willen. Eerst werd er verbijsterd gereageerd: "Dat lukt me niet, waar moet ik het vandaan halen?" Een aantal begonnen te glimmen en allemaal beloofden ze het voor volgende week voor elkaar te hebben. Dan vraag ik om een middag per week voor zichzelf te nemen. Echt: het lukt altijd! Ik realiseer me wat een enorme hoop tijd ik voor mezelf heb. Tien minuten meditatie geeft al een ruimtelijk gevoel. Een keer een slapeloze nacht: oceanen van Tijd. Leven met het idee oneindige tijd te hebben: Een koninkrijk aan Tijd. Wat een rijkdom!

Met zonder handen

Gistermiddag fietste ik naar de sportschool om mijn fitnessoefeningen te doen. Goed voor mijn lijf. Onderweg reden een paar jongens voor me. Handen los aan hun zij, heel ontspannen en rustig.
Ik dacht: 'verdorie, ik wil ze inhalen maar ze hebben hun handen niet aan het stuur. Straks vallen ze om als ik ze net inhaal.'

Toen dacht ik: 'Mar! Vroeger reed je net zo makkelijk zonder handen aan het stuur. Ouwe zeur dat je d'r bent geworden.' Meteen haalde ik mijn handen van het stuur en ja hoor... ik kan het nog! Ik fietste een tijdje soepel achter ze aan, vol jong plezier.

Hoera, een rimpel!

Ik kijk in de spiegel en ja hoor rimpels. Al een tijdje en nu ik ben afgevallen zie ik de
strepen op mijn gezicht helder tevoorschijn komen. Waar ooit een onderkin zat begint zich een kalkoenfliebertje te vormen. Het is interessant om te zien. Ik kijk naar mijn handen en ik zie een wirwar van driehoekjes op mijn huid. Mijn haar is grijs. Ik zou het kunnen verven maar ik vind het mooi. Vond vroeger vrouwen met dat soort haar prachtig en nu heb ik het zelf. Scheelt een hoop gedoe met verf en uitgroei.

En wat zo heerlijk is... het geeft niet. Ik aanschouw het en voel het en denk: "O, wat grappig... dat krijg ik nu ook." Het hoort er allemaal bij. Mijn oudere vriendinnen gaan me voor en ik zie wat er ook met mij gaat gebeuren.
Ze gaan gewoon door met skiën op hun zevenenzeventigste en reizen de wereld rond en hebben plezier en soms verdriet. Soms sterft iemand in mijn omgeving. Tranen van ontroering... warmte in mijn hart voor wie ze zijn. We nemen afscheid en vertellen elkaar wat we voor elkaar hebben betekend. Niets is verloren en de ziel gaat verder op avontuur.

In mij is nog steeds het verlegen meisje en de jonge boze vrouw en de onzekere minnares en de middelbare trainer... alles is in me en ik omhels mezelf met alle liefde en warmte die er in me is. Wat een weelde om de jaren te zien en er te zijn en alles mee te maken.

Er gebeurt iets dat pijn doet: "O, dus dat is er nu aan de hand in mijn leven. Dus daar ga ik nu doorheen?" "Ongelooflijk... voelen hoe het voelt. Ja dat doet pijn. O, zo voelt dat. Wat ga ik er aan doen?" Dan voel ik de liefde van mensen om me heen. "O, wat heerlijk... wat een genot dat ik daar deel van uit maak."

De workshops en lezingen zijn een groot feest met al die mensen die komen en het met me mee vieren. Ik glunder en geniet met volle teugen en zie dat het mensen raakt en dat raakt mij weer. Vandaag is er één iemand gekomen naar de lezing. Ook goed... dan is dat zeker de bedoeling. Geen lezing wel een mooi gesprek. Rust in mijn hart.

Alles is goed zo. Grote dankbaarheid voor alles. Ook voor de rimpels, de pijn en al die Liefde.

Onszelf tot rust ploffen

Jaren lang kon ik alleen hoog ademen. Nadat ik leerde hoe ik mijn ademhaling naar mijn buik kon laten zakken, werd ik een stuk rustiger. Als we hoog ademen, zitten we meestal ook in onze overlevingsstrategie of zijn we angstig. Probeer maar eens een horrorfilm te kijken met een rustige buikademhaling.  Het is moeilijk arrogant, cynisch of geïrriteerd te blijven als we rustig en vanuit de buik ademen.

Vrouwen leren om de buik in te houden omdat dat mooier staat en dat betekent dat het moeilijk is laag te ademen en een strakke buik te houden. Kijk naar de mannequins op de catwalk. Een bodybuilder zei ooit, toen ik nog mijn shiatsu-praktijk runde, dat hij zo'n pijn in zijn schouders had. Hij was nogal klein en blies zich enorm op om zo breed en groot mogelijk te lijken. Ik zei: "adem eens uit..." Zijn schouders zakten een eind naar beneden. Hij stond er heerlijk ontspannen bij. "Doe dat eens vaker" zei ik. "Nee, dat doe ik niet want dan lijk ik kleiner." Tja, dan liever pijn in de schouders. Eigen keuze.

Mijn collega Anja Timmermans vertelde ooit dat moeders in Japan, als de kinderen te druk waren, riepen: "Hara". Hara betekent buik. Kinderen leerden in die tijd zich te concentreren op hun hara. Zodra de moeder riep: "Hara!" Waren de kinderen stil en rustig. Ik geef dat vaak door op bedrijven waar iedereen loopt te rennen en te haasten. Dan lachen ze me vriendelijk uit maar het werkt wel. Roepen ze elkaar toe als ze elkaar zien rennen en vliegen: "Hara!" Grote hilariteit maar ze zijn het zichzelf weer wel bewust.

Het kan in één keer... bijvoorbeeld als ik voor een groep sta en wat opgewonden raak en ik merk het terwijl ik bezig ben, dan doe ik een subtiele maar flinke uitademing. Meteen voel ik me rustiger en heb ik meer overzicht. Een hoge ademhaling maakt dat we minder zuurstof naar onze hersenen brengen en dat kan leiden tot paniek of een onzeker gevoel.

Tijdens communicatietrainingen of workshops over de Kracht van Gedachten hebben veel deelnemers een te hoge ademhaling. Ook mensen die een burn-out hebben of van streek zijn ademen te hoog. Als ik vraag de adem naar de buik te brengen is dat voor sommigen heel moeilijk. Ik leerde het zelf ooit in een paar weken bij een fysiotherapeute.

Nu heb ik daar wat op gevonden. De plof-adem. Je haalt drie keer diep adem en ploft de adem er in één keer uit. Je laat alles hangen wat er maar kan hangen. Schouders, buik, armen, knieën en vooral ook de kaak en de kin, daar zit veel spanning en dat merk je pas als je ze laat hangen. Je wordt er niet mooier op maar dat mag de pret niet drukken. Zodra je drie keer uitploft zit je adem in je buik. Dat maakt ons meteen een stuk wijzer:

Stel je hebt een probleem, een examen, een sollicitatiegesprek of je moet een besluit nemen. Je bent gespannen, paniekerig en je adem zit hoog. Plof een aantal keer uit en begin dan met wat je te doen hebt of neem je beslissing. Laat je gedachten voor je werken en zeg tegen ze: "Denk er aan de adem drie keer te laten ploffen!"
Zeg ook tegen je gedachten: "Jullie houden even jullie mond verder, ik neem de beslissing. Wie is ik in dit geval? Dat is wie we werkelijk zijn, zonder de gebruikelijke belemmeringen, onzekerheden en het ego-gedoe. Zonder de kaken op elkaar of in de "ik moet me bewijzen"-stand.

Al het ego uitgeblazen? Vraag jezelf, na het ploffen: "Wat voor advies geef ik mijn dagelijkse zelf?" Schrijf dan zonder na te denken op wat oppopt in je brein.

Doe het maar eens. Plof ze!

Echt contact en er Zijn!

Herkennen jullie dat? Ik kan wel eens wegzakken als ik in gezelschap ben. Dan vind ik de conversatie op dat moment minder interessant dan mijn eigen gedachten. Van de week kwam dat een aantal keren ter sprake. Dat ik niet altijd zeg wat ik denk of voel en dan comfortabel naar binnen ga. Natuurlijk geen goed voorbeeld voor een communicatie-trainer. (wat ik dan ook wel eens te horen krijg: Ben jij nou een communicatie-trainer? Nou dan mag je wel es...)

Van de week merkte ik dat het ook gebeurde terwijl ik met iemand sprak. Het zijn meestal de mensen waar ik het dichtst bij ben. Ik rukte mezelf los en dacht: Mar... wakker worden doe iets en zeg wat je voelt... nou dat was andere koek! Er was direct verbinding en het gesprek ging totaal anders dan daarvoor. Ik was er en de ander was er ook. Toevallig was het ook andersom van de week. De ander was er niet en toen ik mijn gevoel er over uitsprak ontstond er ook een totaal ander gesprek. We waren er allebei. De sleutel is weer, zoals altijd: Bewustzijn! en Doen!

Verliefd op de verkeerde?

O, ik kan het me nog goed herinneren... Ik was altijd verliefd op vrouwen die het niet op mij waren. Altijd wachten en hopen. Wachten op een teken, een blik, een aanraking en die kwam maar niet of heel even en dan had ik weer hoop. Dag en nacht-dromen die onvervuld bleven en me het gevoel gaven dat ik niet aantrekkelijk was of niet intelligent genoeg was.
Elke keer weer hetzelfde liedje. Het waren altijd vrouwen waar ik tegen op keek. Die iets hadden wat ik niet had. Een zelfverzekerde houding of ze konden prachtig zingen en hadden gestudeerd. Een pijnlijke kwestie die vele jaren en vele vrouwen duurde. Mezelf klein en onwaardig voelen met het idee dat mijn leven niet veel te betekenen had in vergelijking met anderen.

De bevrijding kwam toen ik me ging verdiepen in spiritualiteit. Ik kwam er achter dat ik een volwaardig mens ben. Een schitterende ziel met een hoop beperkingen die ik mezelf had opgelegd door allerlei ervaringen in mijn jeugd en wie weet wel daarvoor.
Ik leerde dat we allemaal prachtige zielen zijn die door verwikkelingen en vergissingen zijn gaan geloven dat we niet volwaardig zijn. Gelukkig komen steeds meer mensen er achter.

Ook leerde ik dat ik liefde ben en dus te geven heb. Als ik wacht tot iemand me liefde geeft dan ben ik behoeftig en kijk ook zo naar de wereld. Als ik mezelf oplaad met liefde dan ben ik gevuld en kan ik het doorgeven. Ik hoef mijn armen maar open te gooien en de Liefde in te ademen en hup... ik voel me zo vol stromen. Dan moet ik het wel doorgeven anders voelt het alsof mijn lichaam ontploft omdat het zoveel liefde niet aan kan.

Wat voor mij zo is, is natuurlijk voor iedereen zo. Ik zie het om me heen gebeuren. Steeds meer mensen die daar achter komen en hun armen wijd open spreiden. Je ziet het aan de lichten in hun ogen... aan het geluk waarmee ze de ontdekking doen en bijna ongeloof dat het inderdaad zo is.
Ik zie het aan de manier waarop "problemen" opeens geen problemen meer zijn maar iets wat opgelost kan worden en als een zoemende mug van de schouders wordt weggewoven.

De afhankelijke houding verandert in een speelse, open houding en waar vroeger de ogen zwaar stonden zie ik nu lichtjes. Ineens is er wijsheid en een enorme drang om die door te geven. Weg wachten op de liefde, het smachten naar een aai over de bol of  verliefd op de "verkeerde" geliefdes. We zijn zelf de geliefde en iedereen deelt mee.

Reanimatie en angst voor de dood

Mijn moeder was tachtig. Ze overleefde net drie tia's en stapte de tafel van de hersenscanner af, liep naar de wc en zakte ineen. Er stonden een aantal verpleegkundigen omheen dus de eerste reactie was reanimeren. Ze overleefde en lag zes weken aan de beademing. Steeds meer functies vielen uit en haar bloeddruk stuwde op tot onmenselijke hoogten. Ze wist alles, zag alles en was ziedend dat haar dit moest overkomen. Na zes weken en drie gesprekken met artsen gaven ze eindelijk toestemming haar op een natuurlijke wijze te laten sterven.. Toen ik haar vertelde dat we haar los zouden koppelen werd ze eindelijk rustig. We namen afscheid en met een koninklijk handgebaar naar de verpleegster "Ga uw gang" gaf ze zelf aan dat het goed was.
We werden gewaarschuwd dat het nog wel dagen kon duren maar zodra de slang uit haar mond was gaf ze een zucht en stierf.

Mijn vader is vierennegentig. Hij ziet haast niets... hoort slecht, loopt slecht maar is verder nog gezond en geniet nog van muziek, aandacht van de mensen in het zorgcentrum en van bezoekjes van mij en mijn vrienden. Toen hij laatst werd opgenomen met een acute urineweginfectie werd me gevraagd of mijn vader in geval van hartstilstand gereanimeerd moet worden. Ik was verbaasd over de vraag. Als iemand van vierennegentig een hartstilstand krijgt is dat (dood)normaal en een mooie snelle manier om te gaan. Dus ik zei:  "laat 'm maar lekker gaan. Als hij sterft is het zijn tijd en als ie een hartaanval krijgt hoeft hij niet te lijden en is ie zo weg."

Tja... ze moeten het natuurlijk ook mijn vader vragen en die had geen idee van de consequenties. Hij dacht dat hij na zo'n reanimatie weer vrolijk zou opstaan en we gezellig koffie zouden drinken. "Ja hoor, ik wil nog wel even door..." gaf hij als antwoord. Toen mijn moeder tia's kreeg en naar het ziekenhuis werd gebracht zei hij: "O, gaan we dan niet op vakantie?" en toen ze in het ziekenhuis lag te sterven drong het niet goed tot hem door. Verder is hij helder maar emotionele zaken weet hij goed te blokkeren. De arts legde het niet uit... voor hem was het verder leven of sterven? Later hoorde ik van een verpleegster dat ze het verschrikkelijk vinden als ze een zeer oud iemand moeten reanimeren... het is vreselijk om te doen omdat ze zo broos zijn en ze worden nooit meer zoals ze waren. Ze vertelde erbij dat er soms wordt gefaked alsof ze aan het reanimeren zijn omdat ze weten wat er staat te gebeuren met de patiënt.

Waarom zijn we zo bang voor de dood? Het is net zo natuurlijk als geboren worden. Zo ben je er niet en zo ben je een baby. Wat daarvoor was of daarna komt is een mysterie, hoewel ik wel een aardig idee heb gekregen in de loop der tijd.

Het cliché gerehabiliteerd

Het gebeurt vaak: Iemand zegt een paar diepe wijsheden en meteen er achter aan, verontschuldigend: " Ach, dat is maar een cliché". Heb dan het gevoel dat de spreker haar eigen wijsheid niet serieus neemt.

Een cliché wil zeggen dat het gezegde te vaak is gezegd en zijn kracht heeft verloren. Dat is jammer want cliché's zijn vaak waar.  Hoor dikwijls mensen zeggen: "Dat is een cliché!" Dan hoef je er meteen niets meer mee te doen en kun je het laten liggen. Hup wijsheid door de toilet gespoeld.

Het woord cliché wordt misbruikt om ergens niet aan te hoeven. "Ik wil iets van mijn leven maken!" of "Pluk de dag!" Ach, dat is zo'n cliché en dan steken we nog maar eens een sigaretje op. Zo, dat hoeft dus ook niet meer. 

Als we elke keer dat we denken: "dat is een cliché" nu eens toch gaan voelen en luisteren wat er nu werkelijk gezegd wordt. Vriendinnen hebben een wc vol hangen met prachtige spirituele spreuken en elke keer als ik bij ze kom eten hangen de zelfde spreuken er nog. Nou moet ik nogal vaak dus heb ik die spreuken talloze keren gelezen. Soms denk ik: nou weet ik het wel, kunnen ze niet iets anders ophangen? Maar als ik wat langer op het toilet verblijf denk ik: 'Mar, laat het nu even goed tot je doordringen' en dan kom als wijzer mens terug in het gezelschap. 

Essentie in drie uur

Over onthaasten en snel tot de essentie komen.

In het zorgcentrum zat ik rustig te wachten tot de deelnemers binnenkwamen. Nou, dat deden ze en hoe. Rennend kwamen ze hijgend binnen, terwijl één van hen op zijn horloge tikte en zei: “We moeten wel precies om half vier stoppen hoor!” Met een gezicht van - ram die training er maar even snel door - gingen ze al koffieschenkend zitten. Ik voelde de adrenaline door mijn aderen gieren. Het was de eerste keer dat ik een training gaf die drie maal drie uur zou duren. Tot nu had ik de luxe van twee volle dagen over een onderwerp of zelfs zesmaal drie dagen met dezelfde groep.
Oeps, dacht ik. Ik moet nu snel tot de kern komen zonder geleuter of uitgebreide kennismaking. Ik pakte als een gek mijn stift en sprong naar de flip-over terwijl mijn hart twee maten oversloeg.
“Stop!” zei mijn ouwe trouwe intuïtie, “dit gaat niet goed, dit ga ik eens even anders aanpakken.”
Ik ging dus rustig weer zitten en ademde uit.

De training ging over het voeren van functioneringsgesprekken.
“Als jullie een functioneringsgesprek voeren, komen jullie dan ook zo binnen?” Daarna deed ik voor hoe ze binnen waren gekomen. Ze herkenden het dadelijk. Ach, zo bleek uiteindelijk dat ik ook in drie uur tot de essentie kon komen en in alle rust. Wat is tijd?
Het gaat erom hoe je ernaar kijkt en hoe je het ervaart.

Er wordt wat rond gerend in Nederland. Hoeveel mensen hebben een burn-out doordat ze zichzelf, hun geliefden en al wat werkelijk belangrijk is in het leven voorbij zijn gerend?
Van de week had ik twee vrouwen in een groep. Ze hebben kinderen en werken. Noodzakelijk, want er is geen partner. Er zaten twee bleke koppies met roodomrande ogen.
Crèches zijn onbetaalbaar en uitkeringen bijna onmogelijk. En bovendien, ze willen ook graag werken. De kinderen worden `s nachts wakker en houden daar geen rekening mee. Op mijn vraag: “Hebben jullie wel eens tijd voor jezelf?” keken ze me verdwaasd aan. Van welke wereld kwam die vrouw? En ja, ik heb gemakkelijk praten.

Ooit gaf ik een stresspreventietraining aan vrouwen in dezelfde situatie. Ik vroeg ze wat ze met een uur voor zichzelf zouden doen. Verlekkerd keken ze elkaar aan en begonnen te dagdromen. Zwemmen, wandelen, winkelen, enzovoort. Maar zeiden ze: “Het is niet mogelijk. Dat kan niet.”
Ik gaf ze de opdracht de komende week een uur voor zichzelf te reserveren. En ja hoor, ze kregen het voor elkaar. Hoe weet ik niet, maar het is ze gelukt. En de week daarop zelfs twee uur. En daarna een hele middag. Het kon dus wel, ze dachten alleen dat het onmogelijk was. Er valt altijd iets te regelen. Moeders gaan gebukt onder schuldgevoelens. Maar wat heeft een kind aan een moeder met een burn-out? Dan maar een middag op pad.

De laatste middag in het zorgcentrum. Om één uur sta ik voor de deur. Ik heb nog een half uur.
Ik bel nog even rustig naar een cliënt om iets te regelen. Dan komt er een telefoontje van het zorgcentrum. “Waar ik blijf?” We zouden om één uur beginnen. Ik dacht om half twee. Ik ren met mijn map het centrum binnen en kom hijgend aan. In alle rust zitten ze op me te wachten. Lees ik hier triomf in hun ogen?





Uit: Gedachtenkracht

Workshop "De  Kracht van Gedachten" zie de website

Go crazy!

 Where is the child in you?

For years I have been buying my bread at the bakery around the corner and every saturday there are two girls behind the counter. They have been helping there from when they were twelve years old. They had learned exactly what to say to the customers. Both with the same tone as their mother; "Ma'am, how may I help you?" every time the same fixed tune. When I asked for something else than usual they gave me a vague smile and continued in their role. "Anything else, ma'am?" Today they are both in their twenties and it's still the same phrases. During the Dutch 'Sinterklaas' celebrations they were both dressed up as Black Pete. A revolution! I greeted them enthusiastically and complimented them with their beautiful suits. But again they gave me that vague smile back and replied: "How can I help you?"

At the university I give a training 'Presentation Skills' to students. In general these are all fine young women and men. They always do as I say, are tidy and decently dressed and have no piercings or visible tattoos. Last year an idea got to me and I gave the group an assignment for the next week to do something crazy. To do something they had never done before. "What do you mean?" They thought it was just a weird task. "Why would we do that?" "Think of something funny," I replied, "even step out of yourself and your daily activities. Expand your yourself! Who knows what more there is inside you that you might experience when you do something you normally wouldn't do."

I was very curious and honestly I have to admit that I had little confidence on if they would actually do it.

That following week I entered the university and in the hallway one of my students stood there giving away chocolate eggs to other students who came passing by. "Is this what you meant?" he asked when he saw me. I'm afraid I then, on the spot, began to kiss him out of enthusiasm and of course I took an egg. "Yeah, that is exactly what I meant!" I answered. So it turned out all of the students had done something out of the ordinary. A girl had gone back to the company where earlier she had been working as an intern. There she gave feedback about abuse which she had not dared speak about before. Another student had sold flowers in the subway. A young woman had confronted her aunt with something she was afraid to say until then and that turned out to be a very good conversation. It was so great to hear about all these stories and all of them  were very pleased with themselves. I was so proud of them.

Tip:

There are always more possibilities, new ideas and creations to think of. Who knows what interesting things we might discover? What kind of crazy things you have been up to lately?

Follow up blog: Pay it forward

Ramon Vermij thanks for helping with the translation!

Mijn vader woont op stand

Mijn vader woont sinds gisteren in een chique zorgcentrum. Nog niet zo lang geleden moest je daar aantonen dat je hebt gestudeerd en cultureel ontwikkeld bent om er te mogen wonen. Mijn vader heeft alleen lagere school en is autodidact. Hij las veel, zijn hobby was fotograferen en hij had een donkere kamer op zolder. Dus cultureel zit 't wel goed met 'm. Hij heeft nu een prachtige kamer en een mooie erker met uitzicht op Amsterdam Zuid. Mijn vader woont op stand!

Het zeer vriendelijke personeel nodigde me uit om mee te lunchen. Om hem bij de overgang te ondersteunen en voor de gezelligheid at ik mee. We mochten aan een tafel zitten met z'n tweetjes en de lunch, door een echte kok gekookt, werd geserveerd door een attente heer.

Ik hoorde de conversatie aan de andere tafel en die ging de hele maaltijd over het weer. Wel met zeer keurig accent maar voor zo'n gesprek hoef je niet gestudeerd te hebben, dus dat viel mee.
Ineens vielen de tafelmanieren van mijn vader me op. Het was me nooit eerder opgevallen maar in deze sfeer zag ik hoe hij wild met zijn mes door al het eten heen sneed en de boel bij elkaar prakte. De schol-filé en de verse worteltjes met aardappelpuree op een grote hoop door elkaar en nijdig prakken. Toen hij klaar was legde hij mes en vork gekruist op het bord. Nu zag ik even heel scherp mijn vaders bijna agressieve manier van eten en ik had de neiging hem wat manieren bij te brengen. Ik hield mezelf tegen: Stop Mar, hij is vierennegentig, moet hij nu nog even snel tafelmanieren leren? Als ie maar van het eten geniet. Ik dacht aan mijn moeder. Die wist ook niets van tafelmanieren en wilde dat ook niet weten. Ik hoor haar tirade: "Tafelmanieren? Hoe je je mes vast moet houden? Als 'm daar de waarde van de mens inzit... nou dan kan ik ze wel eens vertellen dat hoe je van binnen bent en hoe je in het leven staat veel belangrijker is. Ze zullen je als je dood bent niet vragen hoe je tafelmanieren waren. Ze zullen vragen of je vriendelijk was en of je iets voor de mensen gedaan hebt." en ze had natuurlijk groot gelijk.

We zijn wijzer dan we denken...

Al jaren zag ik goeroe's op podia, die de mooiste en diepste wijsheid verkondigden. Leraren in Zen en andere meditatie-methoden, therapeuten die geweldig werk verzetten en mensen weer terug bij hun essentie kregen. Alleen: als sommigen van het podium, het zenkussentje of de therapeutenstoel afkwamen, bleef er niet veel van ze over. Hoe is dat mogelijk? Ik vond het een vreemd fenomeen. Een Zenlerares zei letterlijk tegen me dat ze niets waard was, terwijl ze net nog op haar Zenkussen magisch zat te Zijn. De teacher bij een meditatieschool vertelde me dat ze in het dagelijks leven niets durft te ondernemen. Op een dag wist ik het: het is een vergissing. Ze voelden op het "podium" dat ze totaal geïnspireerd waren en een instrument van het universum. Als ze van "het podium" afkwamen dachten ze dat die verbinding weg was. Dat was natuurlijk niet zo want die verbinding is nooit weg. Doordat ze het dachten voelden ze de verbinding ook niet meer. Een kwestie van de kracht van gedachten.

Het fenomeen fascineerde me en ik bedacht me dat het ook andersom kan. Mensen die totaal niet met dit soort dingen bezig zijn op een goeroestoel zetten en zich goeroe laten voelen. De eer geven van een goeroe en vertellen dat ze een goeroe zijn en de verbinding laten ervaren. Ik liep een tijdje met het idee rond en op een gegeven moment vertelde ik het aan Tijn Touber en we zijn gaan experimenteren met Kris zijn vrouw en nog een vriendin. Om de beurt zaten we in een versierde stoel. Degene die in de stoel plaats nam kreeg van ons, in het begin wat lacherig, de eer van de goeroe (dat doet al iets met je). Ik bracht hem/haar in diepe ontspanning. Dan vroegen we allerlei vragen en ja hoor tot onze grote verbazing kwamen er zeer wijze en onverwachtse antwoorden. Zonder na te denken popte de ene wijsheid na de andere op.

Daarna gaf ik een eerste try out workshop: "de goeroe in jezelf" bij Tijn thuis. Er waren twaalf mensen aanwezig van allerlei leeftijden. Ook nu keken Tijn en ik elkaar aan van verrassing. We wisten dat het kon gebeuren, dat het dat ook daadwerkelijk gebeurde kwam toch als een wonder. De één begon heel erg te huilen en op mijn vraag wat er gebeurde zei de jongeman: "Ik ben opeens zo gelukkig..." De volgende kreeg een lach-kick, had overzicht hoe hij in het dagelijks leven bezig was en doorzag zich zelf. Een vrouw zag overal goud om ons heen... "Ik zie overal goud, maar we pakken het niet... het is zo voor handen..." De één na de ander had een bijzondere ervaring. Een paar dagen later werd ik door de vrouw van één van de deelnemers gebeld. "Wat heb je met mijn man gedaan? Hij is van zijn cynisme af." De man had nog geen tien minuten op die stoel gezeten.

Tijn ging op bezoek bij mijn vader toen hij in het ziekenhuis lag. Het boek: "Het geheim van genialiteit" was net uit en hij nam het voor mijn vader mee. Ze spraken een hele tijd over genialiteit en mijn vader zei later: "Ik voelde me tijdens het gesprek geniaal."

In mijn coachpraktijk kom ik het vaker tegen. Mensen die opeens ontdekken wie er werkelijk in ze zit. Het is natuurlijk onzin dat je het éne moment wel wijs en vol liefde bent en het andere moment niet. Dat is maar een idee, een vergissing. We zijn het altijd alleen is het zaak het ons bewust te zijn. Als we de goeroestoel onder ons vandaan trekken is er niets veranderd... behalve het idee over onszelf.

Nou zit ik natuurlijk ook niet de hele dag goeroe te wezen of constant op een kussen. Ik doe af en toe gek of stom of geïrriteerd... Het is wel zo dat ik weet dat ik altijd in verbinding ben... en ik hoef het me maar bewust te zijn en ik ervaar en voel het. Of we nu op de wc zitten of voor een groep: het maakt niets uit. De goeroe zit altijd in ons. We zijn Licht en wijzer dan we in het dagelijks leven denken. De bron is in onszelf te vinden. Er zijn steeds meer mensen, ook veel jonge mensen, die het hebben ontdekt en er mee leven en werken.

Iemand stuurde me een documentaire over een man die het goeroe-schap wilde ontmaskeren. Zelf opgevoed door Hindoeïstische ouders die vaak goeroe's bezochten, doorzag hij de onzin ervan. Hij wilde bewijzen dat je zomaar een lange Indiaas gewaad kan aantrekken en dat mensen er in zouden trappen. Als snel kreeg hij volgelingen en hij zei allerlei goeroe-wijsheden die van een goeroe verwacht werden. Bedacht zelf fake-yoga oefeningen en zie... men aanbad hem. In de documentaire zag hij na een tijdje in dat die goeroe die hij speelde veel wijzer was en veel dieper contact had met z'n volgelingen en andere mensen dan de "echte" man die hij was. Er kwam iets in hem boven dat hij niet had verwacht. Hij vertelde zijn volgelingen dat ze zelf goeroe's zijn en de één na de ander begon steeds meer te stralen en zijn/haar leven op orde te krijgen. Bekijk de film zelf maar hieronder.

We zijn altijd verbonden ook al vergeten we het af en toe.



Holland Doc: Kumaré Op dit moment werkt de link niet. De documentaire wordt opnieuw uitgezonden op Holland Doc 24 in de week van 25 tot en met 31 mei.



Deze week nieuwe data voor de workshops:
"De Stille Kracht van Gedachten"
"Het Licht gezien"
"De Goeroe in Jezelf"

te vinden op mijn site.

Op 5, 6 en 7 juli sta ik in een tent op het Inspirefestival in Liempde om bovenstaande workshops en lezingen te houden.


Tijn en Kris Touber Stadsverlichting
Tijn Touber: Het geheim van Genialiteit



Met dank aan Martin Pottjewijd die me de documentaire stuurde.

Uit de Kast vroeger en nu

Gisteren zag ik een aflevering van Uit de Kast. Twee jonge mensen vertelden hun ouders dat ze homo en lesbisch zijn. De moeder van één van hen schrok verschrikkelijk en kon het eerst niet accepteren. Gelukkig was ze snel om al vond ze het nog wel moeilijk. Belangrijk was dat ze meteen zei dat ze van haar dochter hield en ze omhelsden elkaar. Wat een opluchting. Het meisje wachtte vijf jaar voor ze het durfde te vertellen. In mijn twintiger jaren liep ik stage bij het COC waar jonge meisjes binnen kwamen die door hun ouders het huis uit waren gezet.

Nu is er veel te doen over jonge Marokkanen die lesbische stellen of homo's pesten. Toen hadden we regelmatig last van Nederlandse jongeren die de boel kort en klein kwamen slaan. We gaven al voorlichting op scholen en het kwam voor dat de afgesproken voorlichting niet doorging omdat de ouders protesteerden. Na zo'n voorlichting kwamen er steevast jongeren naar ons toe die vertelden dat ze bang waren dat het bekend werd. Ze hielden tijdens het uur hun mond. Wel durfden ze later naar het COC te komen en het gaf ze steun in de rug dat wij er wel over vertelden in de klas. Dus nu niets nieuws onder de zon. De paus roert zich en ook dat is niets nieuws. Nu over mijn coming out zo'n veertig jaar geleden:

Ik was zestien. Mijn verloofde Jezus, een Cubaan, en ik gingen naar de bioscoop. Ik weet nog dat ik hem geld gaf zodat hij kon betalen en zich mannelijk zou voelen. Dat bespraken we niet maar dachten we wel.
Dat was ver voor mijn feministische periode.
De film heette X Y & Zee en in die film verleidt Elisabeth Tailor Suzanne York op slinkse manier om haar man terug te krijgen. Elisabeth siste Susanna toe dat ze lesbisch was. Er ging een steek door mijn hart. Dat is het! Dat ben ik ook! Lesbisch...

Vond het al vreemd dat, toen Jezus opbiechtte dat hij met mijn collega Karen hand in hand had gezeten, ik jaloers was op hem in plaats van op haar. Op het Leidseplein voor de bioscoop maakte ik het uit met Jezus.
Thuis voor de spiegel herhaalde ik de woorden om het tot me door te laten dringen: "Ik ben lesbisch..." Het leek erg spannend maar ik was zestien en had geen idee wat ik nu moest doen. Ik kende geen andere lesbische vrouwen. De enige bekende homo was Albert Mol. Mijn moeder zei dat ik dat soort mannen niet moest uitlachen: "Want ze kunnen er niets aan doen..."

Ik werkte bij het Sociaal Fonds Bouwnijverheid en werd verliefd op elke vrouw die tegenover me kwam werken. Toen het te gortig werd en ik diep verdrietig na de pauze van mijn werk wegbleef omdat mijn collega niet meer met me om wilde gaan, vroeg men me ontslag te nemen. Ze waren bang dat ik weer verliefd zou worden. Dat deed ik braaf. Nu kan ik het me voorstellen.Volgens een andere collega zat ik alleen maar naar degene tegenover me te staren en van werken kwam niet veel.

De eerste keer dat ik het mijn moeder vertelde zei ze: "Ach, dat gaat wel over... alle jonge meisjes dwepen met vriendinnetjes." De tweede keer een paar maanden later riep ze: "Is het nou nog niet over?" Ze rende het huis uit en bleef twee dagen bij mijn tante logeren. Mijn vader zei meteen: "Als je maar gelukkig wordt".  Hij had het al gezien aan de manier waarop ik mijn jas dichtknoop. (Weet nog niet wat hij bedoelde). Het duurde acht jaar voor ze het had geaccepteerd. Nu hoor ik van mijn vader dat ze er nog steeds mee zat en er tegen hem over tekeer ging: "het komt door jouw familie... je tante Corrie woont ook met een vrouw!" (Jaren later zocht ik tante Corrie op omdat ik wel nieuwsgierig was. Ik kreeg meteen een Christelijke tirade over me heen dat lesbisch zijn schandelijk was. Dus die vlieger ging niet meer op.) Mijn moeder en ik hebben heel wat ruzies gehad en ik heb haar hard en genadeloos geprovoceerd en maakte het haar niet makkelijk.

Op een avond durfde ik mijn buurmeisje te vertellen dat ik op vrouwen verliefd werd. Ze raadde me aan naar de maatschappelijk werkster te gaan waar ook haar moeder bij kwam. Oei, een maatschappelijk werkster was link. Daar mocht mijn moeder niet achter komen. Die vond maatschappelijk werksters iets voor asocialen zoals de buren. Ik ging toch omdat ik vol zat en wilde praten. Ik wachtte netjes tot mijn achttiende voor ik naar het COC ging. Eerst ging ik samen met de maatschappelijk werkster naar de soos boven de dancing. Een man van de introductie vroeg: "Zijn jullie lesbisch?" De maatschappelijk werkster zei: "Ik niet hoor... zij wel!" en wees driftig naar mij. De volgende avond durfde ik alleen naar de dancing te gaan. Met trillende vinger belde ik aan en snelde naar de bar en dronk drie martini's van de zenuwen. Daarna keek ik om me heen en begon het nieuwe leven.

Al snel voerde ik samen met anderen acties in de stad. Zoals dansacties in hetero-dancings. We werden door Nederlandse heren aan de haren naar buiten gesleept omdat we met elkaar dansten. De mannen werden in elkaar geslagen. Wat's new?

Na acht jaar nodigde ik mijn moeder uit voor een moeder/dochter dag in het COC. Ze ging mee. Mijn vader bleef buiten wachten voor het geval dat... Mijn moeder las een gedicht voor en ik verborg me vol schaamte onder de bar: "Mijn dochter is homofiel en dat sneed me in mijn ziel". Tot mijn schrik werd ze door een vrouw ten dans gevraagd. Angstig keek ik naar mijn moeder en vreesde haar reactie. Ma keek me uitdagend aan en stond op. De twee hebben eerst minutenlang geworsteld wie nu de leiding had. Nu zie ik hoe moedig het was en ben ik trots op haar dat ze dat durfde te doen.

Ach, ik leerde door de tegenwind voor mezelf op te komen en mezelf te respecteren hoe ik was. Niets is voor niets.
Het is nog steeds zo belangrijk voorlichting te geven op scholen. Niet alleen voor de informatie maar ook als een steun in de rug voor jongeren die zich stil houden zowel op school als thuis.

Koot en de Bie zongen het al: "Wees je zelf zuster... en broeder..."

Wat doe je me aan?

Het slachtofferschap voorbij.

Tijdens een training moest ik aan één van de andere deelnemers een gebeurtenis vertellen waar ik het slachtoffer was. Ik moest de ander overtuigen van mijn slachtofferschap. Geen moeilijke opgave en naar ik zag voor de hele zaal niet. We vertelden met passie over ons slachtofferschap. Mijn maatje was volledig overtuigd. Het ging erin als koek. Ze had tranen in haar ogen over wat mij was aangedaan en zelf hield ik het ook niet droog. De volgende opdracht was om hetzelfde verhaal nog eens te vertellen maar dan vanuit mijn eigen verantwoordelijkheid. Wat had ik gedaan in die situatie en waar was ik verantwoordelijk voor? Weer moest ik met dit verhaal de ander overtuigen.

In het begin was ik wat aarzelend. Ik verantwoordelijk? Mijn collega had mij dit toch aangedaan? Aarzelend begon ik. Zoekend naar woorden maar gaandeweg kon ik mij steeds meer herinneren van waar ik het anders had kunnen doen. Wat ik gelaten had, waar ik gemanipuleerd had, waar ik ‘ja’ had gezegd waar ik ‘nee’ had kunnen zeggen en andersom.

Weer had ik mijn maatje kunnen overtuigen en mijzelf ook. Ineens zag ik het totaal anders. Ik had deze situatie in het leven geroepen. Ik had het zien aankomen en er niets aan gedaan. Ik durfde er niets van te zeggen. Liet de ander haar gang gaan en dat een paar jaar lang. Mopperde erover tegen anderen en zei niets tegen haar. Ik genoot van de rol die ik hierin had totdat het zich tegen me keerde. Wat een eye-opener! Vanaf die tijd was de woede als ik aan haar dacht weg.

Later vertelde een vrouw me wat haar onderwerp was geweest. Haar moeder was toen ze nog kind was overleden. Ik vroeg me af waarin haar verantwoordelijkheid hier kon liggen. Ten slotte was ze een klein meisje en kon ze daar toch niets aan doen? Het werd haar ineens duidelijk dat ze altijd het zielige meisje had gespeeld. Als mensen haar iets kwalijk namen, haalde ze haar overleden moeder erbij. Dan kon de ander niets meer zeggen. Tja, wie kan boos worden op iemand die zoiets als kind heeft meegemaakt. Zo manipuleerde ze mensen. Ze vertelde het in tranen en ze was zelf verwonderd over haar ontdekking.

Het gaat niet over schuld. We zijn allemaal op zoek en hebben soms geen idee. Waar leer je op school hoe je met het leven kan omgaan? Verantwoordelijkheid nemen voor mijn leven werkt bevrijdend en geeft een gevoel van enorme kracht. Natuurlijk trap ik nog wel eens erin maar ik heb het steeds eerder door. Als me iets overkomt wat niet in mijn macht ligt… is het aan mij hoe ik er mee omga. Daar heb ik wel macht over. Dus ook over het verwerken, loslaten, actie ondernemen en wat ik nog meer kan doen of laten.

Verantwoordelijkheid nemen over mijn leven geeft ruimte in mijn hoofd en in mijn hart.

Ik liet dit stukje lezen aan een vriendin en die zei: "Dat zou die en die eens moeten lezen!" Kijk en dat is nou net niet de bedoeling.

Tip:

Doe het ook eens. Eerst schrijf je op waar je slachtoffer bent geweest en daarna schrijf je op wat je anders had kunnen doen. Wat had je kunnen zeggen? Waar heb je je grenzen laten overtreden?  Wanneer had je weg kunnen lopen?  Hoe heb je de situatie gebruikt om aandacht te krijgen?

Geef je zelf niet op je kop. Glimlach liefdevol en neem je voor het een volgende keer anders te doen en adem uit...



De komende maand geef ik workshops en lezingen in Arnhem, Lelystad, Eindhoven, Amsterdam en Lochem. Meer informatie.

Vierennegentig jaar opgeruimd

Al jaren voor haar dood fluisterde mijn moeder elke keer als ik er was: ”Mar, als ik dood ben dan moet je onder alle kasten kijken en in alle zakken van jassen want daar ligt geld en er zijn aandelen en sieraden…”

Nu is mijn moeder al zo’n vier jaar dood en mijn vader vertrok vorige maand naar een verpleeghuis. Van de week gaf ik de sleutel aan de beheerder. Het huis is leeg.
Vierennegentig jaar opgeruimd. Ik kwam alle papieren van na hun trouwen tegen. Van reclamefolders tot huurbriefjes. Niets gooiden ze weg want het kon wel eens belangrijk zijn. De papierbak in de buurt liep ervan over.
Mijn vriendin en ik keken in alle zakken en tassen en onder elk meubelstuk, geen geld. Wel blikken vol met oude centen en inderdaad moeders grootste en duurste sieraad: een bloedkoralen ketting met oorhangers en een broche. Ze droeg het nooit omdat ze bang was dat ze het zou verliezen en het was zoveel waard.
Mijn vriendin zag het meteen: glas. Geen enkele waarde dan de emotionele en eerlijk gezegd heb ik die niet bij sieraden. Het aandeel bleek een waardeloos briefje uit 1960 van de woningbouwvereniging. Het gaf mijn moeder een rijk en geruststellend gevoel een aandeel te hebben voor later.

Toch vond ik een schat. Een grotere schat dan ik had verwacht.
Het waren twee dozen. Eén doos met alle brieven die ik ze ooit had gestuurd. Uit de tijd dat ik op mijn negentiende in Londen woonde.  En toen ik me al schrijvend groot hield terwijl ik in een kibboets in Israel werkte. Ik schreef prachtige brieven naar huis over hoe boeiend mijn leven was, terwijl ik elke avond huilend van heimwee in mijn bed lag te luisteren naar ”time in a bottle” van Jim Croce. Ook vond ik brieven van mijn grootouders van beide kanten. Die van mijn vader heb ik nooit gekend. De eerste twee dagen heb ik zitten lezen. Wat een rijkdom…
Het meest bijzondere was een lijstje waarin een briefkaart van mijn opa uit Westerbork en achter die ansicht zaten meer ansichtkaarten verstopt. Smeekbeden om ze niet te vergeten. Bedankjes voor voedselpakketjes: ”Dank voor de heerlijke broodjes, jammer dat de koek beschimmeld was” en zelfs keurige adreswijzigingen: ”Verhuisd van de Runstraat in Amsterdam naar Westerbork, barak 55.”

Dat mijn moeder ze me nooit had laten zien verbaasde me. Ze vertelde te pas en te onpas wat er met haar familie was gebeurd. Tijdens het onderzoek, net dat ze een tia kreeg, zei ze tegen de neurologe: "Als uw familie was vergast had u ook een tia gekregen!" Deze briefjes waren haar te kwetsbaar denk ik. Van de week ga ik naar mijn tante en duiken we in de dozen om alles samen te lezen van de familie die nooit terug kwam. Voor haar iets tastbaars van haar vader die ze nooit heeft gekend.
Die dozen zijn de ware schatten.

Jim Croce

Vrijheid en niets te verliezen

Uren zat ik in de zestiger jaren bij de radio te wachten tot Janis Joplin werd gedraaid met haar lied: Bobby Mcgee. De regels: "Freedom's just another word for nothing left to lose" kon ik meezingen. Had toen nog geen idee wat het betekende behalve het woord "Freedom" maar haar stem raakte me diep. In die tijd kwam ik nog niet op het idee om zelf het plaatje te kopen. Dat deden we thuis niet, platen kopen. Dat kwam niet eens bij ons op.

Als ik een column de wereld in stuur en er staat iets in over mijn leven dan is er soms een moment dat ik aarzel. Gaat dit de wereld aan? Ik weet dat er mensen meelezen die kritisch zijn en mijn columns niets vinden. Af en toe laten ze me dat ongezouten weten. Op het moment net voor ik "verzend" in toets gaat dat even door me heen. Vroeger had ik meteen mijn woorden ingeslikt. Nu denk ik: Wat heb ik te verliezen? Niets... helemaal niets en iedereen mag vinden wat ie wil. Ik ben vrij om te publiceren wat ik wil. Wat een vrijheid! Als ik het goed tot me door laat dringen dan voel ik die vrijheid diep in mijn hart. Met mijn schrijfsels wil ik niemand pijn doen en toch gebeurt dat soms. En op de uitademing druk ik op verzend.

Ze kunnen alle materie van me afnemen maar de rijkdom van binnen is onmetelijk. Er is niets te verliezen. Dat geeft een ontspannen gevoel en als ik een schrijfsel de wereld instuur doe ik dat vanuit inspiratie en omdat ik een enorme drang heb door te geven wat ik zelf ontvang aan inspiratie.

Liefde en inspiratie kan ik onmogelijk voor me zelf houden... dat moet en wil ik doorgegeven anders droogt het op. De blogs en columns en de social media zijn daar een prachtige middelen voor.
Wat een prachtige kans om van de daken te schreeuwen wat er door me heen gaat maar dan op stil papier: Janis doet het op haar manier:

Janis Joplin: me and Bobby McGee

Oordelen over oordelen

Ik oordeel nooit en ik hou niet van mensen die oordelen, zei de trainer streng tegen iemand die net had geoordeeld over iemand. Zo ken ik er nog een paar:

James was een Amerikaanse zakenman die het had gemaakt. Hij begon in Amsterdam een nieuw bedrijf.
Hij nodigde me uit voor een lunch. We vonden elkaar op positief denken.Tijdens de lunch sprak hij over wat er zo negatief aan Nederland was en dat hij als positief denker daar een hekel aan had. Wij Nederlanders waren negatief en ik merkte dat mijn energie totaal inzakte. Na een uur vroeg ik wat er eigenlijk zo positief aan hem was.

Als ik iemand gecoacht heb en die heeft "het licht" gezien, hoor ik vaak mijn client zeggen: "Mijn vrouw snapt er niets van en begrijpt me niet. Ze is zo negatief..." Dan vraag ik: "Hoe was jij twee maanden geleden?" O, ja... even vergeten.
Nou moet ik weer niet oordelen over mensen die oordelen anders oordeel ik over mensen die oordelen en dat is niet de bedoeling.

Zelf moest ik bijvoorbeeld niets van spiritualiteit hebben vroeger. Was zelfs totaal van slag toen een vriendin macrobiotisch ging eten en ik kan me herinneren dat ik het als een klap in mijn gezicht ervoer toen een klasgenote ging mediteren. Heb er haar flink op aangesproken. Hoe kan ik nu dan mensen veroordelen die nu hetzelfde oordelen als ik toen?

Een vriendin zei van de week: "Patricia, die oordeelt altijd zo! Daar kan ik niet tegen. Ze heeft het dan weer over die en dan weer over die. Ze kijkt nooit eens naar zichzelf en dat mag ze wel eens doen want..."

Roddelen doen we natuurlijk niet, zo zijn we niet. Psychologisch roddelen wel want dat is psychologisch en dan heb je een diep gesprek:

"Weet je Carla is altijd zo druk, ik word er gek van en dat komt doordat haar moeder enz. Ik roddel niet hoor... ik ben bezorgd en het is goed om er eens bij stil te staan hoe dat nou komt dat ze zo druk is: wist je dat haar vader..."

Hele kunst om uit het geoordeel te blijven en dan niet over onszelf te gaan oordelen als we onszelf weer betrapt hebben. "O, lieve help, nou heb ik weer geoordeeld... ik leer het ook nooit, wat stom van me."

Opstaan en een nieuwe intentie verklaring. Dat kan elke dag, elk moment: hier en nu!

Over presenteren, ons uiterlijk en het geweten

Deze maand gaf ik weer een training presenteren bij de VU. Zo'n training is eigenlijk een kruisbestuiving waar ik degene ben die verdien en de deelnemer moet betalen. Eigenlijk niet eerlijk. Waarom een kruisbestuiving? 

Omdat ik nu alles weet over criminologie, aardwetenschappen, wiskunde, sociologie, geneeskunde en informatica. Heb heel wat presentaties voorbij zien komen over de meest uiteenlopende onderwerpen. 

Er zijn bij presentatietrainingen altijd mensen die ooit door a-pedagogische leraren publiekelijk zijn vernederd, waardoor ze nooit meer voor een groep durfden te staan. Kan me zoiets ook nog herinneren van de lagere school hoe medeleerlingen met een knalrood hoofd al stotterend hun spreekbeurt  hielden en de docent ongeduldig zat te tikken met z'n pen. Docenten kunnen ook pestkoppen zijn, die mensen beschadigen. (Dat we ten diepste niet te beschadigen zijn is weer een blog apart)

Omdat deelnemers meestal het eigen uiterlijk naar beneden halen als ze zichzelf terug zien op de video, vertel ik het volgende verhaal: Vorig jaar was ik in Oxford voor een seminar. Een Engelse vrouw met een streng brilletje, dito dot strak achterover gekamd en een Indiase sari, gaf een lezing over "Het Geweten". Ze keek ons één voor één woedend aan en we voelden ons bij haar blik bij voorbaat al schuldig.

Dacht oei... wat moet dit worden en kan ze de groep boeien en hou ik het een uur uit?

Ze begon toonloos te praten en haar ogen priemden de zaal in: "Wat is het geweten?" vroeg ze en stil en bleekjes staarden we terug en zeiden niets. Na vijf minuten zag ik ineens iets twinkelen in haar ogen, ze maakte een grapje  en de zaal lag dubbel. Voor we het wisten waren we totaal geboeid en hingen aan haar lippen.

Toen ze klaar was wilden VIP's uit heel Europa met haar op de foto en nodigden haar uit om lezingen te komen geven. En ja hoor... mijn geweten sprak: "Mar, je hebt haar van te voren beoordeeld op haar uiterlijk!!!"

Wat ik hier mee wil zeggen: om je uiterlijk hoef je het niet te laten. Als je eenmaal door hebt dat die stem van vroeger een stem van vroeger is. Dat het alleen maar een idee is dat je bang bent dan verdwijnen trauma's als sneeuw voor de zon. Het bleek alleen een ingeprente gedachte dat ze niet voor een groep durfden te staan. Zonder de oude stemmen en belemmerende gedachten blijft een krachtig en vrij mens over. Ik zag wonderen voor mijn ogen gebeuren.

Trendsetters in Complimenten I en II

Over het krijgen en geven van complimenten.

Van de week vertelde iemand me dat hij niet wordt gewaardeerd op zijn werk. Hij zet zich volledig in en voelt zich verantwoordelijk, maar krijgt het nooit te horen. Om vier uur in de ochtend begint hij al te malen en ik zag aan hem dat hij niet ver van een burn-out af is. Er zitten natuurlijk nog meer kanten aan het verhaal. Nu wil ik het hebben over de gemiste waardering.

Als ik een training geef eindig ik meestal met een complimentenspel. Aan het begin van de training geef ik aan dat men op elkaar moet letten. Welke kwaliteiten hebben de mensen om je heen? Aan het eind geef je aan ieder persoonlijk een compliment. Het begint vaak met weerstand. “Wat een onzin. Waarom moet dat?” Men voelt zich ongemakkelijk. Toch, als ze eenmaal aan de gang zijn, zie ik iedereen met rode konen en een brede glimlach praten. Het is heel intensief. Ze komen trots terug met een lijst welgemeende complimenten. Een vijftigjarige politieman trilde over zijn hele lichaam. Hij vertelde: “Dit heb ik nog nooit meegemaakt, ik hoor nooit wat ik goed doe.” Hij was diep geraakt.

Een manager van een bedrijf had problemen met haar afdeling. Er hing een vervelende sfeer. Het bleek dat ze mensen altijd op hun vingers tikte als iets mis ging. Ze gaf nooit een compliment uit angst te “soft” te zijn. Ik gaf haar de opdracht één van haar mensen te observeren. Alleen te letten op wat hij of zij goed deed en het dan te vertellen. Ze had iemand op het oog, maar stelde het tot een dag voor onze volgende afspraak uit. Die dag had ze hartkloppingen van de spanning. Uiteindelijk gaf ze het compliment. De man reageerde met: “Wat leuk dat je dat zegt, dat doet me goed!” Ze vertelde later dat ze zich helemaal warm voelde worden en ze begon het vaker te doen. De sfeer op de afdeling werd snel beter.

Mensen klagen dat ze te weinig waardering krijgen in hun werk. Als ik vraag of ze zelf hun geliefden, kinderen, ouders of collega’s wel eens complimenteren, worden er altijd een aantal rood.

Er zijn ook leidinggevenden die het te vaak doen. Te veel is ook niet goed. Een teamleider zei bij alles wat iedereen deed: “Toppie!” Niemand nam hem serieus. We kunnen ons trainen in het snel zien wat iemand aan kwaliteiten in huis heeft.

Iedereen heeft kwaliteiten. Als we ons aan iemand ergeren zien we ze niet meer. We zien alleen dat wat zo irritant is en willen onze mening over die persoon bevestigd zien. Dat stralen we dan uit. Als ik een groep train, dan kan ik niet denken: oh, die is niks en die daar, heeft ook niets in huis. Wat zou ik naar de groep uitstralen? Ik stel me er op in dat iedereen kwaliteiten heeft. Als ik het zo snel niet zie, is het een uitdaging om dieper te zoeken. Een waarderende blik kan mensen al doen groeien. Laten we trendsetters zijn!

Tips:

Maak er een sport van om als je je aan iemand irriteert toch te zoeken naar waar die persoon goed in is.

Wat maakt dat je je zo irriteert en wat heeft het met jou te maken?

Wat kun je leren van die persoon?

Haal de kwadranten van Ofman er eens bij. (Bezieling en kwaliteit in organisaties van Daniel Ofman). Dit boek maakt irritaties en kwaliteiten zeer inzichtelijk en werkbaar. Coachklanten deden het ook met hun pubers waardoor ze elkaar beter begrepen. Een echtpaar dat wilde scheiden heeft eerst nog tijdens een diner de kwadranten met elkaar gespeeld. Ze hebben de scheiding niet doorgezet.

Geef elke dag iemand een welgemeend compliment. Niet een die er makkelijk bovenop ligt. Bijvoorbeeld iemand die niet veel zegt: “Wat ben je lekker rustig”… kijk wat verder dan dat.

Trendsetters in complimenten II

Wordt niet afhankelijk van waardering en waardeer jezelf.

Een vrouw mailde me naar aanleiding van de bovenstaande column over dit complimentenonderwerp. Haar dochtertje heeft een klasgenootje, dat ”er niet echt bij hoort.” Ze vroeg haar dochtertje wat ze leuk vond aan het meisje. Haar dochter antwoordde: “Ze kan goed tekenen en heeft een leuke tas.” De moeder vroeg haar dochter dat eens tegen het meisje te zeggen. Waarop het meisje haar klasgenootje vertelde dat ze haar tas zo mooi vond.

Een opleider bij de politie vertelde me dat een gastspreker kwam presenteren bij zijn studentengroep. Hij kondigde de man (die in politiekringen niet geliefd was) van tevoren aan als een geweldige vent, waar ze veel van konden opsteken. De studenten zaten vol verwachting en behandelden de man met veel respect. Hij was in het begin wat van zijn stuk gebracht. Dit was hij niet gewend. Meestal zaten de groepen met veel weerstand op hem te wachten. “Shit, hebben we hem weer!” Na een tijdje begon hij met steeds meer energie en passie te spreken en de studenten vonden het geweldig. De opleider had de man nog nooit zo goed zien presenteren.

Dit zijn twee prachtige voorbeelden van “trendsetters”.

We kunnen mensen maken en breken met onze woorden en onze blik. Ook ik ken beide kanten. Toen ik een jaar of negentien was, werkte ik met een groep vrouwen die me een avond lang vertelden dat ik niets zinnigs te melden had. Op mijn vraag of ze ook iets positiefs konden zeggen kreeg ik te horen: “Je hebt van die leuke krulletjes.” Hun woorden raakten me zo diep, dat ik voor een half jaar naar Engeland vluchtte. Het heeft een aantal jaren geduurd voor ik mijn zelfrespect weer terugvond. 

Zelf heb ik ook wel eens kritiek gegeven waar de honden geen brood van lusten. Boontje komt om zijn loontje.

We zijn zo gevoelig en we laten ons snel van ons stuk brengen. Complimenten zijn heerlijk. Het is echter gevaarlijk afhankelijk van complimenten te zijn. Als we onszelf niet waarderen en wankelen zodra iemand kritiek geeft, zijn we als een boom zonder wortels. Dan is het hoog tijd aan ons zelfvertrouwen te werken. Weten dat we goed zijn zoals we zijn. Met al onze kwaliteiten en rariteiten.

Het leven is een leerproces. Daarin mogen we spelen en experimenteren met wat we in het leven krijgen aangereikt. Soms gaan we de mist in en soms triomferen we. Het hoort er allemaal bij. We hoeven ons niet beter of minder voor te doen. We zijn wie we zijn. In ontspannen toestand zijn we op ons allerbest. Feedback en zelfs ons toegesnauwde kritiek kunnen we gebruiken om ons te ontwikkelen. Complimenten kunnen we koesteren en bewaren voor moeilijke ogenblikken.

Als we in het diepste van ons wezen weten wat we waard zijn, zou de wereld er beter uitzien. Dus laten we daar ook “trendsetters” in zijn.

Tip:

Leer van kritiek, geniet van complimenten, houd van jezelf en wees niet afhankelijk van wat anderen over je zeggen.



Uit: Gedachtenkracht

Wie heeft er gelijk?

Wie heeft er gelijk? De optimist of de pessimist?

“Ik ben negenendertig dus ik krijg nooit meer een man” zegt Mary en ze staart voor zich uit.
Ze is docente. Als ze les geeft zit daar een prachtige, stevige vrouw. Mensen kijken tegen haar op. Ze zegt wijze woorden. Haar ogen schitteren en haar rug is recht.
Zodra ze naar huis gaat zakken haar schouders, verdwijnt het licht uit haar ogen en blijft er een hoopje ellende over.

“Ik ben drieënveertig en nu maak ik geen nieuwe vrienden meer.” De fletse blik en de “het wordt niets meer met me”-houding van de manager van een bank, ontlokte mij de uitspraak “Nee, dat denk ik ook niet.” En dat is ook zo. Wie wil er een vriend met lichtloze ogen die niet meer in zichzelf gelooft?

“Ik ben vierenveertig, ik krijg nooit een andere baan en zou zelf ook niet iemand van mijn leeftijd aannemen.” Deze chef van een groot bedrijf zet een neergaande spiraal in gang, die ook effect heeft op anderen. Zelfs mensen die dertig worden, hoor ik zeggen: “Ik ben bang niet meer mee te tellen.”
Mensen worden ontslagen en op tv interviewen ze de ex-werknemers. De één zei: “Voor mij is het nu afgelopen, ik ben te oud.” De ander: “Ik heb zoveel ervaring, ze zullen blij met me zijn.” Wie vindt eerder een baan? En zo niet, wie zal deze tijd het beste doorkomen? Dat wat je gelooft, dat straal je uit en je angst of je hoop wordt bewaarheid. Dat is de wet van Karma, van oorzaak en gevolg en van wat men zaait zal men oogsten.

Er zijn mensen van twintig die oud zijn en mensen van tachtig die jong zijn. Kijk maar in je omgeving. Nee beter: kijk naar jezelf. Hoe gaat het met jou?
Vroeger liep ik met een vriendin in de duinen…”Heb jij het ook zo moeilijk?” “Ja, vreselijk, ik heb al twee dagen niemand gezien.” “Nou, ik al drie dagen…enzovoort.” We praatten elkaar en onszelf de afgrond in. Tot ik besloot dit soort gesprekken niet meer te voeren. Ik wilde alleen nog maar samen praten hoe we uit die negatieve spiraal konden komen. Dat had tot gevolg dat mijn vriendinnen even niet meer wisten hoe ze het met me hadden. Eén schreef me een brief dat ze me té positief vond en niet meer met me wilde omgaan. Na een jaar nam ze weer contact op, ze wilde toch wel graag weten hoe het zat. Uiteindelijk is ze op haar eigen manier uit het dal geklommen.
Praten over misère heette “diep” te zijn. Positief was oppervlakkig.

Ooit leerde ik dat je gedachten kunt kiezen. Had ik nooit bij stil gestaan. Er zijn vijf soorten gedachten:

Positieve : Alles wat prettig is om aan te denken.

Constructieve : Probleemoplossend denken.

Noodzakelijke : Alles wat je denkt om goed te functioneren.

Verspilde :
Gedachten die je meer dan drie keer denkt. Angst voor de toekomst, spijt van het verleden,
noodzakelijke gedachten die je meer dan drie keer denkt. Bijvoorbeeld: Moet Jan nog                    bellen… Steeds maar weer dezelfde gedachten denken waar je niets aan hebt. Malen.

Negatieve : Het wordt nooit wat met me… De wereld is slecht…
(Uit “Geluk, ik kom er mijn bed niet voor uit” van Jacqueline Berg en
Tijn Touber)

Mandy was drieënveertig jaar en had een mooie baan gekregen als officemanager. Ze moest aan zes vrouwen leidinggeven. Ze had gestudeerd en drie kinderen opgevoed en was trots dat ze nu deze positie had. Maar in haar achterhoofd had ze het idee dat ze het niet kon. Ze had constant malende gedachten die maar rond en rond gingen in haar hoofd en uiteindelijk dacht ze dan: Eigenlijk kan ik het niet! Wie ben ik nu eigenlijk?
In de ochtend stond ze op en dacht: Dit wordt weer een zware dag, je zult zien dat de meiden te laat komen en dat er van alles mis gaat.
Natuurlijk gebeurde dit ook, al was het alleen maar omdat ze heel streng keek als de meiden een paar minuten te laat binnenkwamen. De meiden hadden steeds minder zin om binnen te komen en stelden het moment dus uit. Zodra Mandy een fout bespeurde, gooide ze hen dat overduidelijk en pinnig voor de voeten. Dat deed ze om haar positie duidelijk te maken en omdat ze bang was dat ze geen overwicht had.
Na een paar maanden was ze op en liep ze zo op haar tenen, dat ze dreigde in te storten.

We hebben gekeken naar haar gedachten van de ochtend tot de avond en dat waren er nogal wat.
Ze schreef al haar verspilde en negatieve gedachten op en daarnaast de gedachten die wel constructief zijn: “Het wordt een rotdag.” en daarnaast: “Ik ga er wat van maken” en “Je zult zien dat ze later komen” werd: “Als ik ze vriendelijk toelach, vinden ze het leuker om te komen.” “Ik heb geen ervaring in leidinggeven.” werd: “Ik heb drie kinderen groot gebracht.”
In de auto zette ze in plaats van het nieuws, Barbara Streisand op, haar lievelingszangeres. Dat bracht haar in een betere sfeer. Ze beloofde zichzelf om binnen twee weken met een echte glimlach achter haar bureau te zitten. Ze hielp zichzelf door bloemen neer te zetten en taart mee te nemen.
Dit is nu twaalf jaar geleden en inmiddels is ze adjunct-directrice en de moeder van het bedrijf en is iedereen dol op haar.

Van down, direct doorslaan naar geweldig! Dat klopt niet. Als je overspannen bent of je hebt verdriet is het noodzakelijk om het te verwerken. Anders overschreeuw je jezelf. Een ieder verwerkt op zijn eigen manier. De één wil praten, de ander huilen of schreeuwen. Als je daar echter te lang in blijft hangen, dan draai je in een vicieuze cirkel rond of glijd je weer af naar beneden.
Je kunt ervoor kiezen te voelen. Het voelen van je verdriet of pijn maakt dat je op dat moment niet alleen maar denkt. Als je door het gevoel heen durft te gaan, zul je ervaren dat het op een gegeven moment langzaam wegebt.
Als je niet durft te voelen en maar rond blijft malen met je gedachten, duw je de pijn weg en blijft het altijd op de achtergrond sluimeren.
Dat werkt weer op de zwakke plekken in het lichaam. Ook kan dit doorwerken in je vriendschappen en/of relaties. Het is een constructieve gedachte te kiezen voor voelen en dus verwerken.
Verspilde en negatieve gedachten nemen een hap uit je hersens, maken moe en je bent niet meer geneigd iets te ondernemen of risico’s te nemen, want het heeft toch geen zin. Positieve en constructieve gedachten geven energie.

De pessimist en de optimist hebben allebei gelijk, je creëert wat je denkt!

Tips:

Wat vragen om jezelf te stellen:
- Wat denk ik nu?
- Hoe vaak heb ik dit gedacht?
- Heb ik er wat aan gehad?
- Zo niet, waar heb ik wel wat aan?
Bij de laatste vraag schiet je direct door naar constructief denken.
Je voelt meteen meer energie.
Doe dit een paar maal per dag.
Ga er even rustig bij zitten en observeer je gedachten.


Uit: Gedachtenkracht

Geinteresseerd in de workshop?: De stille kracht van Gedachten in Amsterdam, Lochem en Arnhem: info

Over Liefde

Ooit kreeg ik een enorme aanval van Liefde toegediend. Zelfs twee keer en toen wist ik past echt wat Liefde was. Alles daarvoor was een zeer slap aftreksel daarvan. De Liefde kwam met overvloed binnen en moest er ook weer uit anders zou ik barsten. Zo'n vijfentwintig jaar geleden heb ik het twee keer ervaren en het werkt nog steeds door. Het heeft niets te maken met verliefdheid of persoonlijke liefde... Deze Liefde neemt iedereen mee en is overweldigend. Moet altijd goed in en uit ademen omdat mijn lichaam te klein lijkt om zoveel Liefde door me heen te laten gaan. Ik ken steeds meer mensen die dit ervaren. 

Er kunnen ook misverstanden ontstaan. Zoals een vriendin van me die in het buitenland woonde en vaak bij me logeerde. Ze had zoveel Liefde in zich dat ze mensen diep in de ogen keek terwijl ze de handen vast hield en vanuit de grond van haar hart zei: "Ik hou van je!" Ze zei er niet bij: "en van iedereen"... waardoor velen dachten dat het persoonlijk was en de teleurstelling heel groot dat er geen vaste relatie in zat. Had dan ook vaak groepen mensen in tranen in mijn armen die met liefdesverdriet achterbleven als ze weer naar het buitenland vertrok.

Nu ik schrijf: "Ik hou van jullie" voel ik het weer door me heen gaan... Veel mensen zijn wat huiverig om het over "houden van" te hebben. Te overdreven... te persoonlijk... te naïef... te zweverig... dan lever ik mezelf uit... wat zit er aan vast?... ik sta voor gek... allerlei belemmerende gedachten waardoor de Liefde vast blijft zitten in de strot, de buik, het hart. De Liefde is er wel... want we zijn Liefde. We zijn altijd Liefde... alleen ervaren we het niet altijd en houden onszelf tegen. Iemand zei tegen me over mijn Liefdes/Lichtervaringen: "Je hebt jezelf even ervaren zonder de gebruikelijke belemmeringen." Als dat zo is dan betekent het dat we zo groots zijn en zo allesomvattend als we zonder de soms zeer subtiele overlevingsstrategieën leven. Dat is in ons dagelijkse gedoe niet voor te stellen.

Dus wees af en toe eens "naïef" en spreid je armen uit en adem de Liefde in... en geef het door. De belemmeringen zijn alleen maar gedachten... wat er overblijft zal je de adem benemen. Geniet ervan!




Lezing: Het Licht gezien. Binnenkort in Lelystad en Eindhoven (a.s. woensdagavond). Info

Opnieuw leren genieten

Stilte, zand, zee en vogels zijn gratis.

Wim werd rijk. Een stoere, knappe vijftiger. Jaren lang had hij hard geploeterd in het bedrijf van zijn vader. Inmiddels was zijn vader overleden en nu begon het bedrijf te bloeien.
De ene order na de ander kwam binnen en toch ging het niet goed met hem. “Marja, ik zit volledig in de stress. Ik lig wakker ’s nachts. Ik ga nooit op vakantie en ik wil zo graag!”
“Wat houdt je tegen?” vroeg ik.
”Mijn vader. Hij is al een aantal jaren dood. Hij zei altijd tegen me: Geen flauwekul, er moet gewerkt worden, luiwammes! Als ik op vakantie ga, hoor ik nog steeds zijn stem. Dus ga ik maar niet.”

Wim en zijn vrouw kochten een prachtig huis met een vijver in de tuin. Er stond een gigantische auto voor de deur, het nieuwste van het nieuwste, maar hij kon er niet van genieten. Daardoor zijn vrouw ook niet, want die zat met een sombere Wim.
Ik vroeg wat hij graag zou willen doen op vakantie: Hij had prachtige ideeën: zeilen bij Griekenland, vissen in Schotland, met een cabriolet door Europa trekken. Het kwam er nooit van. Hij verzorgde plichtmatig zijn vijver met de mooiste vissen, hij zag de vissen niet eens. Hij piekerde zich suf.

Na een aantal gesprekken, waarin Wim zich steeds meer los kon zien van zijn vader, zei ik: “Kom op, we gaan naar het strand.” We stapten in zijn super-de-luxe wagen en we reden naar de zee. We zaten in het zand. “Neem eens wat zand in je hand en doe je ogen dicht. Laat het langzaam door je hand vallen en voel het zand langs je vingers weglopen en luister eens, hoor je de zee? De meeuwen?” Wim vond het geweldig. Niet alleen de gekkigheid van de opdracht verraste hem, ook dat hij nog nooit zo bewust met de natuur was bezig geweest.
Vanaf die tijd wandelde hij elke week een paar keer ’s avonds met zijn vrouw langs de zee.

Niet lang daarna boekte hij een reis op een zeilschip. Onlangs, jaren later, belde ik hem. Wim heeft nu een paard en een cabriolet en hij geniet met volle teugen.
Ook zijn vrouw kan weer genieten met een vrolijke man.

Tijdens een training met managers wandelen we in stilte door de bossen.
Een hoop gesputter… “Mogen we helemaal niet praten?” “Nee”, zeg ik streng. “Tijdens de wandeling mogen jullie een half uur geen woord zeggen!” Ze vinden het maar niets. Toch lopen ze gehoorzaam achter me aan, niemand zegt een woord.
Na een half uur komen ze als vrolijke kleine kinderen naar me toe. “Ik heb zulke mooie vogels gehoord! Ik zag dingen die ik nog nooit heb gezien!”

We lopen vaak langs het leven heen. Er is zo weinig voor nodig om weer terug naar onszelf te komen. Daar hoef je geen dure vakanties voor te boeken. Stilte is al genoeg. In het begin is het afkicken van de drukte en het dagelijkse lawaai. Even volhouden… blijven ademen en concentreren op het geluid van de bomen…of luisteren naar de stilte.
Stilte, zand, zee en vogels zijn gratis!

Ach, wat voor tips zal ik hier nu geven?

Als je niet meer kunt genieten: begin klein.
Heb je moeite met genieten? Loop nu eens naar buiten.
(Terwijl ik dit schrijf, regent het… maakt niet uit… voel de druppels op je gezicht.) Doe je ogen dicht en voel wat je voelt. De wind langs je huid en door je haren.
De geluiden, de geuren.
Adem rustig in en uit.

Als je een tuin hebt… kijk niet naar wat je nog moet doen maar naar de bloemen. Ga er eens voor zitten en kijk en ruik en luister.
Misschien is er eerst een huilbui. Lekker… laten gaan. Geen verzet of tegenhouden. Dat blokkeert de boel weer. Laat stromen en geniet van je tranen.

Welke stemmen uit het verleden houden je tegen te genieten? Jij bent degene die bepaalt! Zoek uit wie die stemmen nog zijn en zet ze op hun plaats. Dit is jouw leven!

Neem af en toe een impulsendag. Niets plannen alleen doen wat er in je opkomt.


Uit: Gedachtenkracht