'Rouwen werkt verslavend'

Dit verhaal schreef ik achttien jaar geleden toen mijn moeder en mijn tante een dag na elkaar vertrokken.

Deze kop van een wetenschappelijk artikel stond vandaag in een aantal kranten: 'Rouwen werkt verslavend'. Ik kan dat heel goed begrijpen, want….. ik ben in de rouw. Twee weken geleden stierf mijn moeder en… de dag erop haar zuster. Twee vrouwen die heel belangrijk voor me zijn en waar ik veel van hou. Ik was verbijsterd en wist niet waar te beginnen met voelen. `s Morgens werd ik wakker en het eerste waaraan ik dacht was: mijn moeder dood en tante Annie dood… ik ga maar weer slapen, dit is teveel om te bevatten.

Dan stond ik onder de douche en als vanzelf huilde ik vanuit mijn tenen. Dan weer zat ik op de fiets en hup… daar kwam het weer met golven. En praten, iedereen die ik tegenkwam kreeg de volle laag en... van iedereen kreeg ik alle aandacht. Het praten ging maar door, ook tegen mijn moeder op de fiets. Dat maakt tegenwoordig toch niets meer uit. Je ziet iedereen zijn eentje praten op de fiets. Omdat ik rouwde meende ik ook het recht te hebben om iets steviger dan normaal door te mogen rijden in de auto. Ik stond namelijk boven de wet. Eerst dacht ik: ik heb haast want mijn moeder ligt op de intensive care en later dacht ik: ik heb haast want mijn moeder is gestorven en nu ik moet naar mijn vader toe. Dat kostte me € 150, maar wat kan mij dat schelen: mijn moeder is dood! Tot de wijze agent zei: “mevrouw u kunt beter € 150,- betalen dan iemand dood rijden”. Toen was ik genezen van mijn arrogantie. De man had gelijk!

Ik ben een gelukkig mens want nu mag ik overal huilen waar ik maar wil en op halve kracht werken. Van de week, na de begrafenissen gaf ik mijn eerste training aan douane mensen. Toevallig was het thema: “omgaan met emoties”. Stoere mannen en vrouwen met een gouden hart. Aan het begin van de training vertelde ik natuurlijk dat mijn moeder net was overleden en dat ze niet gek moesten opkijken als ik plotseling een wegtrekker had. Alles mocht en dat ontspande. Het gaf niet als ik een naam even niet wist of dat ik niet had opgelet tijdens een oefening. Ik was tenslotte in de rouw!  En dan al die aandacht. Al mijn vrienden en vriendinnen belden me en kwamen langs om me te troosthuggen. Ze kwamen zelfs naar de begrafenis en dat terwijl ze mijn moeder helemaal niet kenden.

Mijn vader, mijn nichten en een andere tante zijn nog nooit zo dichtbij geweest. We hebben met elkaar heel wat te verwerken en nog nooit hebben we elkaar zo veel gebeld en gezien. Tijdens de begrafenissen hielden we prachtige speeches. Wat genoot ik van de speech voor mijn moeder. Met volle energie kon ik kwijt wat ik kwijt wilde over die bijzondere moeder van me. Iedereen luisterde. Alles wat er nog haakte in onze relatie is verpulverd. Het voelt als schoon verdriet en ik mag huilen en over haar vertellen zoveel als ik wil. Het is zalig. Rouwen werkt inderdaad verslavend. Ik ga nog een paar jaar door.

Maar alle gekheid op een stokje. Als je rouwt doe het dan helemaal. Ga er voor… neem de tijd en als je toch moet werken, zorg dat je elke dag een uur totaal in je verdriet duikt. Oordeel er niet over. Voel wat je voelt. Doe het in bed of in de bossen of waar je maar wil en voel de liefde die je voor die persoon voelt in al je vezels. Je geliefde is dan wel weggevlogen - en wie weet waar naar toe? Maar de liefde zit in je en die is van jou.



Tante Annie en mijn moeder toen ze nog jong waren en twee maanden voor ze stierven: 

Goeroe's, religies, kerken en verlichting

en de wijsheid van mijn oma:

In het begin was het een openbaring. Leerde baas te worden over mijn gedachten. Mijn gedachten tot rust te brengen. In stilte te zijn. Mijzelf als ziel te zien en persoonlijk contact met God te hebben. Het was geweldig en het is geweldig gebleven. Waarom? Omdat ik het er bij heb gelaten. Dat wat voor mij werkte heb ik voor me laten werken. Dat wat niet voor me werkte heb ik gelaten.

Op dit moment speelt er van alles in goeroe en religieland. Veel mensen komen gedesillusioneerd thuis van de verlichting. Het was zo mooi en het licht was aanraakbaar en dichtbij... en dan de ontgoocheling. Zelf heb ik jaren geleden gemediteerd bij een spirituele beweging.
Is een goeroe of een religie een gevaar of een les? Ik denk dat het ongeveer hetzelfde is als een geliefde die later tegen blijkt te vallen. Je bent verliefd ... dat is ‘r, je trouwt en na een aantal jaren blijkt de schat niet de schat die je dacht dat ie was. Je merkt dat je jezelf niet meer was. Dat je je teveel conformeerde aan zijn/haar leven. Je bent woedend en voelt je bedrogen. Dan komt het punt dat je inziet dat je aan je eigenwaarde moet werken en uiteindelijk kom je er sterker uit. Zo is het ook met een spirituele beweging.

Eerst leer je dat je meester bent over je gedachten ... dan leren ze je dat je je gedachten over moet laten aan God. Helemaal mee eens. Uw wil geschiedde ... Helaas is het zo dat de organisatie, de kerk of de goeroe bepaalt wat de wil van God is.

Zodra je je conformeert aan regels die organisaties of goeroes je opleggen ben je je verlichtingsgevoel kwijt. Dan gaat angst een rol spelen.In een organisatie waar liefde wordt gepredikt, klopt dat natuurlijk niet. Dus dat is een teken. Net als het angstig zijn voor je man of vrouw. Dan is er iets fundamenteel mis met je eigenwaarde.

Vaak verwijten mensen dan de organisatie of de ander dat ze hun leven hebben verpest. Toch heb je dat zelf gedaan. Jij hebt het laten gebeuren. Geeft niets.. vallen en opstaan. En gooi het kind niet met het badwater weg. Je hebt iets moois ervaren. Je hebt jezelf ervaren op een zeer bijzondere manier. Dat is nooit weg. En als je nog weet hoe je dat deed, kun je dat weer doen. Dan weet je wat werkt en wat niet voor je werkt. Punt.
Zodra je gaat verwijten en spijt gaat hebben dan zit je jezelf in de weg. Je geeft negativiteit een kans. Voor je het weet zit je in een neerwaartse spiraal. Verwerk je pijn en ga verder op je pad.

Mijn oma was stervende en iemand stuurde een priester om de absolutie te geven: "Nee, dank u, niet nodig... ik heb zelf al contact met God."

Uit: 'Niets meer te bewijzen'

"Ik ben van Goud"

"Ik ben van Goud" zei mijn moeder regelmatig. Ze begon ooit als Zilver. Dat komt door een chique dame die bij ons op bezoek kwam. We woonden in een piepklein huisje, twee hoog achter in de Pijp in Amsterdam en de vrouw vroeg: "Waar slapen jullie? Hebben jullie nog een verdieping hierboven?" "U zit op de slaapkamer" zei mijn moeder trots en ze wees op de uitklapbank. Even later vroeg de dame over een lepeltje bij de koffie: "Is dat zilver?" "Nee", zei mijn moeder, "zilveren lepeltjes heb ik niet nodig. Die van de Hema doen precies het zelfde als zilveren. Ik ben zelf van zilver!" De dame was van slag en stapte snel op. Mijn moeder lachte triomfantelijk. Ik was nog heel klein en bewonderde mijn moeder enorm.

Later bevorderde ze zichzelf:
Toen ik volwassen was stelde ik haar voor aan een collega. Ze ging recht voor haar zitten en keek haar diep in de ogen. "Ik ben van goud!" zei mijn moeder. "Ik ben een koningin!" Mijn collega trok wit weg en mijn moeder vertelde haar met verve over alle goede dingen die ze in haar leven had gedaan. Over het redden van mensen die zelfmoord wilden plegen, die ze steevast op bankjes in het park tegen kwam. Ma zei dan: "Als u zelfmoord pleegt, kijk ik u nooit meer aan." en: "Ik heb de oorlog meegemaakt en mijn vader is vergast en dertig andere familieleden ook en toch geniet ik van het leven. Als ik het kan dan kunt u het ook!"

Ze wist het wel en had daar geen goeroe voor nodig. Ze was van Goud. Ze sloeg wel eens door en dan stond ze op een stoel en riep: "Ik ben één met Jezus, ik ben zuiver." Daar had ze gelijk in. Wat iets minder was dat ze mij dan toeriep van boven: "en jij bent vuilnis."

Gelukkig heb ik na jaren me vuilnis voelen, ontdekt dat ik ook Goud ben. En niet alleen ik maar wij allemaal. Dus mijn moeder had voor een deel gelijk. Gisteren gaf ik een training over omgaan met agressie. Een vrouw keek me woedend aan en siste me toe: "zo'n training heb ik niet nodig." De vijandigheid straalde me tegemoet. En ja... daar trek ik me niets van aan want ik weet dat die vrouw ook Goud is. Op dat moment is ze het even vergeten. Ik niet en hielp haar herinneren, door met haar om te gaan als Goud. Het duurde niet lang of ze trok bij en ja hoor, daar kwam haar Goud te voorschijn. Wat was ze prachtig. Het Goud straalde overal doorheen.

Zo is het voor ons allemaal. Van boef tot bankdirecteur tot huisvrouw... onder alle lagen van arrogantie, minderwaardigheidscomplexen, stoerdoenerij ligt het Goud te wachten tot we het weer herontdekken.

Zag gisteren een interview met Supernanny. De vraag: "Vindt u de kinderen in de gezinnen waar u komt ook monsters af en toe?" Antwoord: "Nee, ik zie ze al in het begin zoals u ze aan het eind van het programma ziet."

Gepubliceerd in het tijdschrift voor Coaching
en in Niets meer te bewijzen

Noem me maar Mien

Kennen jullie dat, een aanval van nostalgie? Dat je in oude foto's duikt en allerlei gevoelens en geuren en herinneringen terugkomen die lang vergeten waren? Foto's die ik nooit eerder heb gezien of die me niet opvielen, die nu oplichten en hup een flits van het verleden roert mijn hart.

Daar popt mevrouw Barewijk op. Dat was onze buurvrouw in de Talmastraat in Amsterdam. Mevrouw Barewijk was een schat. Sprak lekker plat Amsterdams en werd een goede vriendin van mijn moeder. Samen zaten ze gezellig aan de sherry en lagen constant in een deuk van het lachen.

Ze moeten in de veertig zijn geweest samen maar noemden elkaar keurig mevrouw Ruijterman en mevrouw Barewijk en u. Ze waren al jaren bevriend en deelden lief en leed toen mevrouw Barewijk zei: "Noem me maar Mien." "Noem mij dan Greet." antwoordde ma. Vanaf die tijd had moeder het over "MIEN, van hiernaast." MIEN werd met hoofdletters uitgesproken zo belangrijk was die verandering voor haar. Dat kun je je nu niet meer voorstellen dat je een leeftijdsgenote bij de achternaam blijft noemen.

Als ik nu die foto zie denk ik: wat een lieverd was dat. Mijn moeder nam de langgerekte "Ohohooooohoooooooh....." van haar over bij horen van een vette roddel. Die neiging heb ik ook nog. Hoewel ik natuurlijk niet naar roddels luister:))).

Op een dag werd ik door vier jongens van de overkant aangevallen en ik voelde me een Ninja. Op één of andere manier kwam er iets over me wat heerlijk was. Het leek alsof ik in een slowmotionfilm zat. De één kreeg een schop, de ander pakte ik in zijn nekvel en de derde een stoot van mijn vuist en zo was ik heerlijk in mijn uppie met die jongens in gevecht. Dit gebeurde tot nu toe maar éénmalig in mijn leven. Ma tikte verbeten tegen het raam, mevrouw Barewijk stond naast haar en zei: "Ach, laat maar... kijk ze redt het wel." En zo was het ook.

Ingefluisterde Intuïtie

Er zijn verschillende momenten in mijn leven die bepalend zijn geweest voor de manier waarop ik in het leven sta en mijn werk doe. Het volgende is mij werkelijk overkomen. Ik werkte inmiddels al enkele jaren als trainer/coach voor diverse bedrijven en was vreselijk trots op mijn werk. Ik kreeg mooie opdrachten en tijdens de feedback en evaluaties hoorde ik enthousiaste reacties. Niet alleen op de werkvloer, maar ook in privé situaties bleken de trainingen zeer praktisch en bruikbaar te zijn.
Op een dag liep ik over straat in Amsterdam, ergens in de Pijp en las op een groot bord: 'Ontmoet uw gidsen'. Nieuwsgierig liep ik naar binnen. Een prachtige jongeman uit Indonesië vertelde dat hij als medium voor mij contact kon maken met mijn spirituele gidsen. Trots als ik was wilde ik wel eens een applaus krijgen van 'de andere zijde'.

Mijn eerste vraag was: 'Wat vinden jullie van mijn werk?' in de volle overtuiging dat ze me zouden overladen met complimenten. Helaas, het antwoord was dat ze niet zo tevreden waren. Ik schrok: 'Waarom niet? Wat is er dan?' vroeg ik. 'Je luistert niet naar ons', kreeg ik door. 'We proberen je steeds te inspireren, maar je staat er niet voor open, je werkt met je hoofd en werkt een lijstje af.' 'Nou vertel dan maar, wat willen jullie dat ik anders doe?' Dat was niet mogelijk. Het kon alleen maar op het moment zelf. Dan moest ik me open stellen voor de inspiratie. 'Maar hoe moet dat dan?' vroeg ik weer. Dat werd niet helemaal duidelijk en daar moest ik het mee doen.

Teleurgesteld en ietwat beledigd liep ik naar huis. Hoe moet ik me nu openstellen? En waarom waren mijn trainingen en coaching 'voor de andere zijde' niet goed genoeg? De volgende dag gaf ik een training bij het Energiebedrijf in Amsterdam, tegenwoordig NUON. Voordat de mensen binnenkwamen en de training begon, en nadat ik alles had uitgestald en het programma op de flip-over had geschreven ging ik op een tafel zitten. 'Zo jongens', zei ik half naar boven kijkend, 'als jullie iets willen zeggen, doe het dan nu meteen even. Ik sta open voor jullie ideeën.' Het bleef stil en er was niets te zien of te horen.

De mensen stroomden binnen en de training begon. Ik had alles op een rijtje. Van de kennismaking tot en met de evaluatie. Na ongeveer een uur zette ik het programma stop. 'Laten we allemaal tien minuten helemaal stil zijn', zei ik tot mijn eigen verrassing. Normaal deed ik dat nooit. Veel te eng. Wie weet wat de mensen zouden denken. Zweverig gedoe. Tot mijn verbazing deed iedereen mee en ze vonden het geweldig. Allemaal. Ze kwamen tot rust en hadden ruimte in hun hoofd gekregen, zeiden ze. Ik voelde me geweldig. De volgende dag gaf ik weer een training, hield mijn praatje met de gidsen en ook daar zette ik het programma stop om weer iets anders te doen. Ik hoorde niets, zag niets… deed alleen wat er in me opkwam. Een plotselinge opwelling. Niet over nagedacht… zo maar spontaan en het was altijd het hoogtepunt van de training.

De volgende week had ik schilderles in Zwanenburg. Ik kwam binnen en de schilderjuf zei meteen: 'Marja, er staan twee figuren achter je te dansen en te springen.' 'Hoe bedoel je?' Ik keek achter me en zag niets. 'Het zijn je gidsen, ze zijn dolblij en ze zeggen dat je eindelijk naar ze luistert. Heb jij iets in je trainingen veranderd?' De vrouw wist helemaal niets van wat er die week ervoor was gebeurd en van de ontmoeting met de Indonesische jongen. De rillingen liepen over mijn hele lichaam. Ik realiseerde me, het is dus waar! Het is echt!

Vanaf die tijd houd ik altijd voor ik naar mijn werk ga een praatje met de gidsen. Onderweg in de auto bijvoorbeeld. Ik luister meestal naar het nieuws of naar radio 5. Lekker oude liedjes meezingen. Dan zet ik de radio uit en zeg: 'Ik ga niet voor niets naar Groningen vandaag. Er is iets te doen daar en jullie doen het werk. Dus laat het me maar weten. Ik sta er open voor.' Ik stel me open en laat me inspireren en laat de ingefluisterde intuïtie het werk doen. Heel af en toe vergeet ik het. Maar gaandeweg kom ik er vanzelf achter en doe ik het tijdens de training. Het werkt altijd. Ik ben ontspannen in wat voor situatie ook en er zijn altijd mensen diep geraakt. Ik voel mijn energie stromen en het gaat allemaal vanzelf.

Tip: Het enige wat je hoeft te doen is: stel je open voor je gidsen, het universum, God of dat wat voor jou relevant is. Het gaat om de intentie dat je jezelf als doorgeefluik ziet. Je hoeft het zelf niet te doen... Laat het gebeuren en vertrouw er op.

Delete nooit een ei-hoofd

Een twitteraar met een ei-hoofd kondigde aan dat hij me ging volgen. Verder was er niets bekend. Zo'n ei-hoofd wil zeggen dat er geen foto bij zit en dan zie je een leeg ei. 'Nou' dacht ik 'die mot ik niet, dat is vast een rare eend in de bijt'. Net voor ik 'm wilde deleten dacht ik: 'Nou Mar, zo ken ik je niet... iedereen mag erbij, we zijn toch allemaal met elkaar verbonden? Ook mannen met een ei-hoofd.' Dus ik volgde het ei terug. Een paar weken later nodigde het 'ei' me uit om op het overheidskantoor in Rotterdam in een torenhoog gebouw op een toplocatie te komen. Wauw, dat had ik niet verwacht en ik ging keurig en wel op pad.

Een stoere kerel met korte mouwen en enorme spieren die flinke tattoos lieten zien haalde me op. Hij stelde zich voor met een lekker Rotterdams accent.. Het was een heel eind met de lift ergens op een van de hoogste verdiepingen en toen nog een eind lopen en ondertussen genoot ik van de inrichting en van het uitzicht dat ik door alle ramen bewonderde.

Opeens rook ik een heel bekende geur... wierook! Ik vroeg de man: "ruik ik nou wierook?" "Ja hoor, dat is mijn kantoor, kom maar binnen". Het was mijn favoriete wierookgeur dus dat was een goeie binnenkomer. Aan de andere kant van de kamer zat een man met heldere doorkijkogen en met opgeheven armen en hij zei: "Marja, Marja, wat fijn dat ik je zie!" Ik knipperde met mijn ogen en ik moet met open mond hebben gestaan van verbijstering. Daar zat iemand die Licht scheen bovenin een overheidsgebouw. Het bleek dat de man die me had gehaald en hij (het ei-hoofd) aan het hoofd stonden van een grote afdeling en ze hadden samen een spirituele band. De tattooman doet elke dag meditaties in het restaurant en we spraken zo'n drie uur over Liefde, meditatie en innerlijke verbinding en tussendoor dacht ik: 'Moet je mij nou toch zien zitten'.

De bedoeling was dat ik de afdeling zou trainen om meer verbinding met elkaar te voelen en ze hadden een moeilijke tijd in hun strijd om rechtvaardigheid en hadden een oppepper nodig. Wilde ik alsjeblieft twee dagen met twintig man (jawel, allemaal mannen) de bossen in om een training te geven. Nou dat wilde ik wel en zo geschiedde. De mannen hadden net een Ipad gekregen, ik zal niet flauw doen en zeggen dat het van onze belastingcenten werd betaald, dus ze waren aan het spelen met dat ding, hadden totaal geen oog voor mij en ik dreigde met een grapje ze allemaal in te nemen als een schooljuf en toen was het ijs gebroken.
Het werden twee prachtige dagen en iedereen genoot en we gingen flink de diepte in. De tattoo-man deed oefeningen met de mannen, we wandelden in stilte en er werd gehuild en gelachen. Eén van de mannen vertelde aan het eind dat hij in het vervolg liever voor zijn vrouw zou zijn. Alleen daarom al was de training geslaagd.

Echt, je vindt verlichte mensen op de gekste plekken en delete nooit een ei-hoofd.

Kolenkit

Na een balkonloze woning in de Talmastraat in de Pijp kregen mijn ouders een woning op het Jan van Schaffelaarplantsoen in de Bos en Lommer en tot grote blijdschap van mijn moeder met twee balkons voor en achter. Als een koningin hield ze de snelweg, de brandweer en de Kolenkit in de gaten. Dat deed ze met passie want toen de Kolenkit gesloopt dreigde te worden liep ze op hoge poten met mijn vader in haar kielzog naar de vergadering. Ze riep: "Zelfs de Russen komen hier speciaal om de Kolenkit te fotograferen ik heb ze zelf gezien!" Nou waren er in die tijd niet veel Russen te bekennen en ik denk dat mijn moeder nog veel meer heeft gezegd want die hield niet snel haar mond. Het bleek te helpen en ze kreeg een bedankbrief van de kerkraad hoewel ze zelf niet van de kerk was. De snelweg A10 vond ze zo gezellig met al die passerende auto's. "Enig, je ziet de hele dag wat bewegen!"

Ze waren vijftig jaar getrouwd en vroeger kwam dan de burgemeester maar nu kwam het hoofd van de Stadsdeelraad Bos en Lommer. Mijn moeder zat er al jaren op te wachten dat de burgemeester persoonlijk bij haar langs zou komen. Nou ja het was niet de burgervader zelf maar deze man straalde ook een vriendelijk vaderlijk gezag uit en de bedoeling was dat hij een speech zou houden in de woonkamer. Het liep anders. De man ging zitten, mijn moeder ging staan, postte zichzelf tegen zijn stoel aan en hield een speech van ongeveer een uur over zichzelf en wat voor geweldige dingen ze in haar leven had gedaan. De man bleef een uur lang vriendelijk knikken en zei toen dat hij nog een vergadering op kantoor had. Van zijn speech kwam niets meer maar mijn moeder was dik tevreden dat ze de 'burgemeester' eens goed had verteld wie ze was. Hij bleek de man van een vrouw waarmee ik af en toe werkte bij de bieb op plein 40-45. Kwam ze een paar maanden later tegen in de bioscoop. Nu vertelde hij dat hij zeer had genoten van mijn moeders speech. 

Ze woonden drie hoog en dat waren een hoop trappen die ze graag nog namen. Ik moest altijd flink uithijgen maar zij niet. "Oh, dat houdt ons jong!" Maar ja, pa liep tegen de negentig en ma tegen de tachtig en de woning zou gerenoveerd dus ze moesten verhuizen. Gelukkig kregen ze een ouderenflat in Osdorp en dat is een volgend verhaal. 

Onszelf gevangen zetten en weer bevrijden

Soms voeren we in gedachten onze eigen oorlog. Daar kunnen we ons behoorlijk in vastbijten. Over zaken die we onszelf of anderen niet vergeven. Zoals mijn vader; hij was een lieve verlegen jongen en werkte op zijn dertiende al als meubelstoffeerder. Op een dag toen hij negentien was vond hij in een bank die hij onder handen had beeldjes. Hij nam ze mee en verkocht de beeldjes en van de opbrengst kocht hij schoenen voor zijn toenmalige vriendin. De volgende dag werd hij opgepakt en veroordeeld tot één jaar gevangenisstraf. Het bleken kostbare beeldjes. De wroeging en de spijt was vreselijk. Hoe had hij dat kunnen doen? Hij schaamde zich diep, vooral voor zijn ouders.
Toen hij vrij kwam, werd hij liefdevol opgevangen door zijn ouders en door zijn baas de heer Lopez Dias uit Hilversum. (De man is vermoord in het concentratiekamp). Mijn vader kreeg zijn oude werkplek terug. Hij heeft in zijn leven nooit meer enig risico genomen. 't Was een heel stille man en hij leefde zo in zijn eigen wereld. Pas rond mijn veertigste heeft hij het me opgebiecht. Hij was zo bang dat ik hem zou verstoten. Hij heeft zichzelf er nog jaren gevangenis bij gegeven.

Hij vertelde het me op een terras in Hilversum. Samen hebben we gehuild om zijn spijt en zijn zelfkastijding en om alle angst dat het uit zou komen. Eén jaar gevangenisstraf verlengde hij zelf met achtenvijftig jaar.
Door het aan mij te vertellen viel er een enorme last van hem af. Ik kon hem natuurlijk gerust stellen dat ik hem niets te verwijten had, dat ik van hem hield en dat hij zich zelf kon vergeven. Hij kon later nog wel eens mompelen: "Stom, hoe heb ik zo stom kunnen zijn". Dan hadden we het er weer even over en dan was hij weer opgelucht.
Laten we onszelf en anderen heel bewust vergeven en bevrijden voor alle kleine en grote vergissingen. Zonde van ons leven. We hoeven niet te wachten tot we dood zijn om ons zelf te bevrijden.


Boektip:  'Het wonder van vergeving' van Willem Glaudemans.

Praters en luisteraars

Ben je een prater en stop je niet meer? Soms urenlang? Neem je alle ruimte om te vertellen wat er allemaal in je leven speelt en vergeet je op te letten en af en toe te vragen of de ander het nog wel trekt?

Ben je een oeverloze luisteraar en durf je niet te zeggen: "Ho stop!" omdat dat zo egocentrisch lijkt? Luister je soms uren lang? Tijd om even naar binnen duiken en pas op de plaats maken. Als je dat wilt tenminste. Het kan je vriendschappen en je gezondheid redden, ergernis schelen en een betere relatie met jezelf schenken.

Mocht je mij op één van deze twee betrappen en ik heb het zelf niet door, wil je me dan even wakker maken?

Vanmorgen lag ik te denken hoe mijn prater/luistergeschiedenis is. Mijn moeder was een gigantische doorprater en ze sprak zoveel dat ik op de wc ging zitten lezen met tot gevolg dat ik nog tot mijn veertigste elke wc van elke boekwinkel in Amsterdam heb bezocht. Boek=WC moet mijn systeem hebben gedacht. Mijn vader had zo z'n trucjes en zei op gepaste tijden: "tssss, o ja?, goh..." al had ie het verhaal al duizend maal gehoord. Vroeg hem ooit of hij er niet gek van werd en hij zei: "Ach, ik ben immuun geworden..."

Op mijn zestiende bezocht ik elke week een maatschappelijk werkster om over mijn problemen te praten. Ze gaapte veelvuldig wat me zeer onzeker maakte. Kan me herinneren dat ik ooit de moed had te vragen of ik haar verveelde. Ze was gewoon moe en had de hele dag al naar verhalen geluisterd. Tja... Ik verkeerde meestal in het gezelschap van praters en op een dag zei één van hen dat ik een goede luisteraar ben. Was totaal verrast want zo zag ik mezelf helemaal niet. Als coach moet je natuurlijk goed kunnen luisteren maar ook de boel stop kunnen zetten indien ik dat nodig acht. Daar heb ik geen probleem mee.

Als vriendin is dat een totaal ander iets. Je kunt nu eenmaal je vrienden niet ongevraagd coachen. Ik hou ervan te vertellen en ik kan me herinneren dat een vriendin me toesnauwde: "Jij vertelt alleen maar anekdotes". Ik schrok verschrikkelijk en heb haar niet verder gevraagd wat ze bedoelde. Het verhalen vertellen zat me toen al in het bloed al schreef ik ze nog niet op. Dat kwam veel later. Ik was altijd al verbaasd over de bijzonderheden in mijn leven en die vertelde ik graag. Het kwam niet zo bij me op om over gevoelens te praten. Wel over anderen en anderen vertelden mij ook over anderen. Het is opvallend hoeveel we over anderen praten. Wil natuurlijk niet generaliseren en ik bedoel natuurlijk niet jou, maar toch... Heel veel gesprekken gaan over gevoelens, veel over anderen en heel veel zijn herhalingen van herhalingen.

Ik herken dat ik soms naar iemand luister die van doorpraten weet en dat ik op een gegeven moment in een soort roes zit en eigenlijk weg wil rennen maar vast geplakt zit op mijn stoel. Dan moet ik mezelf los rukken om een eind te maken aan het gesprek. Heb nu geleerd om mensen die veelpraters zijn te zeggen: "Ik heb een half uur voor je en dan krijg je alle aandacht... " Dat werkt prima. Dan weten we beiden wat we te verwachten hebben en gek genoeg kan een verhaal van drie uur ook in een half uur verteld worden omdat je de essentie eerder raakt en de zijpaden uit de weg gaat.

We hebben het allemaal zelf in de hand. Als ik wil stoppen met een gesprek en ik zeg er niets van... dan creëer ik de situatie zelf. Als ik zie dat iemand wegdraait met de ogen terwijl ik zit te praten, dan vraag ik... of ik nog door zal gaan of dat ik zal stoppen. Het is niet fijn om te praten tegen iemand die er eigenlijk genoeg van heeft. Dus openheid en duidelijkheid is heel prettig voor beiden.

Dan is er nog de conversatie in onszelf. Soms kunnen we in onszelf praten over dingen die we duizenden malen herhalen. Als het fijn is dan gaan we daar lekker mee door. Zodra het ergernis en irritatie oplevert, heb ik geleerd te stoppen en een ander onderwerp te kiezen. Dat is heerlijk waardoor ik dol ben op gesprekken met mezelf. Dat is één van de mooiste dingen die ik ooit geleerd heb. Het is een tijd weggeweest en kon mijn eigen gedachten niet meer stoppen terwijl ik het toch jaren wel kon. Een flinke klap en weg was dat vermogen en werd flink down. Wel goed om dat ook te ervaren en niet zo makkelijk tegen anderen te zeggen: "Nou, dan ga je toch aan iets anders denken!" Flink doorvoelen helpt dan wel maar voor je zover bent. Gelukkig is de rust weer gekeerd maar moet nog steeds mijn best doen.

Hoop dat ik jullie niet heb verveeld met deze bedenksels maar je hoeft dit stukje natuurlijk helemaal niet te lezen. Daar ben je totaal vrij in.

Kortom, als je merkt dat je gasten wel erg lang op de wc blijven is het tijd om toch eens na te vragen waarom.

Mijn opa vertelt op wonderbaarlijke wijze over zijn leven

Een paar jaar geleden zat ik aan tafel met drie zeer nuchtere vriendinnen toen ik opeens begon te praten in de ik-vorm als mijn grootvader. Ik heb hem nooit gekend. Hij kwam om in de gaskamers van Sobibor. Hij vertelde over zijn leven en zijn dood. Terwijl ik mijn opa door mijzelf hoorde praten dacht ik: "Nee, niet hier, niet bij hen... dat nuchtere stel!" ik kon het niet stoppen.

Mijn vriendinnen keken natuurlijk vreemd naar me maar herstelden zich snel en begonnen vragen te stellen waardoor hij nog meer vertelde over zijn leven. Dat wat hij gelaten had en dat wat hij geleerd had. Ook dat hij heel snel 'over' was en werd opgewacht door geliefden waardoor alles heel soepel ging.

Eerst dacht ik dat ik misschien de reïncarnatie van mijn opa ben maar twee mediums vertelden me dat mijn opa me gebruikte als medium om dat te zeggen wat hij te zeggen had. Terwijl hij sprak en vertelde zag ik alles voor me. Heel helder. Het Amsterdam van vroeger, mijn oma van vroeger... voelde zijn liefde voor zijn tweede vrouw en al zijn kinderen. Hij vertelde hoe hij zijn eerste gezin had verwaarloosd omdat hij zijn verdienste als lompenverkoper op het Waterlooplein in Amsterdam op dronk of weggaf waardoor zijn vrouw, mijn oma, geen geld kreeg om haar kinderen te voeden. Hoe hij in paniek voor een razzia zijn baby'tje aan de buren gaf in de hoop dat zij het zouden verzorgen tot ze terugkwamen. Ze is de enige die het overleefd heeft. Hij en zijn vrouw en haar eerste kindje kwamen om.

Ik vermoed dat hij mijn veel oudere vriendinnen wilde geruststellen over de dood. Twee van hen verloren ook familie in de oorlog op dezelfde manier. De derde is dochter van een vader die voor de Duitsers moest vechten wat totaal niet bij hem paste en hij kwam terug als een gebroken man. Het is een wonder dat die twee hechte vriendinnen zijn geworden. Dat is een ander wonderlijk verhaal.

Nog even over mijn opa: Hij scheidde in 1941 van mijn oma (niet joods), had al twee dochters, mijn moeder en mijn tante Annie. Hij trouwde met een joodse vrouw en samen kregen ze Sara. Zijn vrouw Racheltje had al een dochtertje Judicje van zo'n drie jaar. Samen met hen werden ze afgevoerd naar Sobibor en kwam niet meer terug. Sara is gered uit de joodse creche in Amsterdam en is drie jaar geleden weggevlogen. Ze hebben haar in hun angst aan de buren gegeven die haar aan de Duitsers gaven. Ze hoopten terug te komen en dat de buren dan op haar zou passen.

Ben er van overtuigd dat hij door me heen sprak om mijn vriendinnen te laten weten dat de dood niet bestaat. Het is daarna nooit meer voorgekomen.

Lees ook:

De bijzondere vriendschap van Helga en Gaby.

De zoektocht van Sara Dresden, het verhaal van Marja

Sara Dresden gered uit de Joodsche crèche, haar verhaal.

Ode aan tante Engeltje Dresden, gered uit Westerbork

Dat wat we willen beschermen blijkt onze grootste kracht te zijn.

De eerste chocoladereep na de oorlog.

De ideale ouders

Wat leek me dat heerlijk. Een moeder die me altijd begreep en me accepteerde zoals ik was. Die speels was en wijs en lief en toch op een eerlijke wijze haar grenzen stelde. Die er altijd voor me was en op tijd weer los liet. En oh, wat wilde ik graag een vader waar ik goed mee kon praten, die spelletjes met me deed en humor had. Die wijs was en me de weg wees maar ook weer niet zo dat ik er benauwd van werd. Precies goed. En dat ze het enig vonden dat ik op vrouwen viel en al mijn vriendinnen geweldig vonden.

Dat ik door deze ouders nooit schuldgevoelens zou hebben of me klein zou voelen. Dat ik met zelfrespect uit de baarmoeder zou komen en met zelfvertrouwen groot zou worden.
Dat dat niet zo was en naar ik hoor met de meeste mensen niet zo is maakt dat psychiaters en psychologen werk hebben, dat half Nederland de andere helft coacht en dat de pillenindustrie floreert.

Mijn ouders zijn niet de ouders zoals ik me had gewenst en nu ben ik gefrustreerd, geloof ik niet in mezelf, ben ik nog boos en leef ik niet het leven dat ik had kunnen leven als ze waren geweest zoals ik me had gewenst.

Ooit sprak ik een vrouw die bovenstaande ouders had. Ze waren volmaakt. Het enige probleem was dat ze zich nooit had hoeven afzetten tegen haar ouders en dat ze het gevoel had daarom nooit volwassen te zijn geworden zoals haar vrienden.

Op mijn drie en dertigste kwam ik er achter dat ik nu net juist die ouders had die ik nodig had in mijn leven. Ze waren perfect voor de job. Er werd zelfs gefluisterd dat ik ze ooit voor dit leven had uitgekozen. Wat??? Had ik deze ouders uitgekozen? Ik kan het me nu oprecht voorstellen. Ik had geen andere ouders kunnen hebben dan deze en ik ben ze eeuwig dankbaar met al hun gekkigheden, rariteiten, dominantie enz. Ze hoorden volledig bij mijn leven met alles er op en eraan. Het had niet anders gekund. Wat een stel was het... ze geven me nu boordevol verhalen over mijn jeugd en ik kan met liefde terugdenken aan de ruzies en razernijen en achterdocht en afwijzingen en mijn provocaties.

Ik heb er jaren onder geleden omdat ik het idee had dat ze anders moesten zijn dan ze waren. Een illusie. Net zoals zij zo graag wilden dat ik anders was dan ik ben. Op het moment dat ik ze accepteerde zoals ze waren, was het over. De strijd, het slachtofferschap.
Alle ruzies herhaalde ik jaren lang in mijn hoofd: En toen zei ze dit en toen zei ze dat en keek ze zo en mijn vader deed niets en toen was ik gekwetst en daardoor kan ik niet het leven leven dat ik wil en krijg ik nooit de juiste partner. Ik was degene die het herhaalde en herhaalde en ik deed het mezelf aan. Tot het klaar was. Ik was vrij.

Zag ineens dat dit het was en dat het goed was en dat ik zelf volledige verantwoordelijkheid over mijn leven kon nemen. Toen kwam de Liefde terug.

Je kunt in dit verhaal ook 'ouders' vervangen door 'kinderen' en dan nog eens lezen...

Fotograaf: Kees Scherer


Uit: 'Niets meer te bewijzen'

Over wonderen, mijn moeder en Eckhart Tolle

Zoals jullie allemaal weten is het leven één groot wonder. We beseffen het niet altijd zo in ons dagelijks gedoe en af en toe staan we d'r even bij stil. Als er iets bijzonders gebeurt of als we van ziek weer beter worden, als er een kind wordt geboren of rond Kerst.

Mijn moeder zag in alles een wonder en dat heb ik van haar geërfd. Weet nog dat ze achter in de auto zat tijdens een tochtje en dat ze constant riep: "Oh, wat mooi, oh, wat prachtig, dat ik dit mag meemaken... met mijn dochter in de auto!!!" Het werd me wel eens te veel maar ik heb zelf ook de neiging. Mijn vrienden wordt er ook wel eens tureluurs van als ik voor de zoveelste keer onderweg zeg: "Oh, kijk eens...wat mooi!"

Thuis hadden we geen auto, mijn ouders hadden geen rijbewijs en ik haalde 'm pas na mijn veertigste, dus een auto was voor ons alle drie een wonder. Dat zo'n ding zomaar vanzelf gaat met een lichte druk op de gasplank. Het was een zegen dat ik die auto kon rijden omdat ik nu mijn ouders overal mee naar toe kon nemen zoals naar Frankrijk. Ook dat was een wonder voor mijn moeder en de hele weg naar en terug en tijdens riep ze: "Oh, dat ik nu in Frankrijk ben... en we zijn van de hugenoten, we komen thuis!" Ja mijn oma stamde van de Hugenoten, heette Ledoux en kwam uit de Jordaan waar de Hugenoten eind zeventiende eeuw naar toe vluchtten, dus daar zat wat in.

Mijn moeder had de auto vol geladen met etenswaren en wijn omdat ze dacht dat je in Frankrijk niets kon krijgen. Ze was dan ook met stomheid geslagen toen we een gigantische Auchan binnen kwamen. Ze vond het een waar wonder en was niet meer weg te slaan. Liepen we op een schattig klein marktje met leuke terrasjes en keek ze heel sip. "Wat is er ma?" "Ik wil naar de Auchan!" Tja, we hebben de hele week in de Auchan rond gelopen en daar geluncht want dat vond ze het allerlekkerst. "Oh, wat heerlijk en oh wat zalig..."

In de tuin las ze Eckhart Tolle en de gesprekken met God van Neale Donald Walsch en ze riep om de bladzijde: "Dat ken ik, dat heb ik ook!!! Ik leef ook in het NU!" Je ziet ik heb het niet van een vreemde en dat ik het tegenwoordig leuk vind dat ik zo veel op haar lijk is ook een wonder.

Een paar jaar geleden was ik bij de medium-avond in Utbijhuis in Lelystad met Myrthe Bruinzeel. Nou ken ik haar al langer en ze kent ondertussen mijn moeder erg goed omdat die in elke sessie overduidelijk aanwezig is. Soms staat ze te springen en te dansen om maar mijn aandacht te krijgen. Af en toe krijg ik mails van mediums die een boodschap van mijn moeder hebben gekregen of ze dit of dat effe door willen geven. Dus toen ik naar Lelystad reed zei ik in het 'niets' tegen mijn moeder: "Ma, kom vandaag maar niet... er zijn nog anderen die ik wil spreken." Heb nog een aantal vriendinnen en een vriend aan de 'andere kant' en natuurlijk mijn pa en die kreeg vroeger ook al geen kans.

Myrthe was lekker op dreef en mijn God wat is dat toch een wonder... iedereen kwam aan de beurt en sommigen knikten en snikten... af en toe werd iemand niet herkend maar meestal was het goed raak en opeens zegt Myrthe, en ik voelde 'm al aankomen: "Er zijn nu twee mensen, een man en een vrouw... Marja, heb jij je moeder onderweg gevraagd om niet te komen vanavond? Nou ze laat zich niet wegsturen hoor... ze is er gewoon bij. 

Denken aan een paard in de wei.

Zo’n veertig jaar geleden werkte ik met kleuters. Ik had een minibaantje als overblijf-juf. Het was vier dagen, één uur per dag. Het leek me leuk met kleine kinderen te werken. Het was op een zeer keurige school in een chique Amsterdamse buurt. Ik zag me zelf al met ze spelen, verhaaltjes vertellen en liedjes zingen. Het liep anders. Het eerste uur dat ik binnen was, stond er een klein meisje met blonde krulletjes voor me. De moeder liefdevol achter haar. “Dag K*t”, zei de kleine krullenbol tegen me. De moeder glimlachte trots naar haar dochtertje. Dat ene uurtje vloerde me totaal. Ik redde wat er te redden viel, haalde ze uit elkaar, veegde boterhammen van de muur en schreeuwde de longen uit mijn lijf. ’s Middags kon je me opdweilen.

Op een dag kwam een vrouw meewerken. Stil kwam ze binnen. Ze zei weinig en stond er maar een beetje. Tot mijn grote verbazing waren de kinderen stil. Eén dag kan nog toeval zijn, maar een aantal dagen achter elkaar? Het waren lieverdjes. Zo ongeveer als ik het me voor had gesteld. Gezellig spelend met elkaar, lief en vrolijk. Ik vroeg aan de vrouw hoe ze dat voor elkaar kreeg. Ze antwoordde dat ze zorgde dat haar gedachten rustig waren. Dat had een rustgevende invloed op de kinderen. Als je gedachten chaotisch zijn, nemen kinderen dat ook over. “Ah” dacht ik, “dat wil ik ook!” Mijn gedachten deden inderdaad niet voor de kinderen onder. Gedachten floepten kriskras door mijn hoofd. En vaak niet van die gezellige, maar zware, chaotische, donkere gedachten.

De vrouw vertelde me dat ze mediteerde en als ik wilde kon ik het ook leren. Ze gaf me een adres in de stad. Binnengekomen in een stille witte ruimte zat de vrouw Pauline in een sarie op een podium. Ik kreeg de slappe lach, waar ben ik nou terecht gekomen? Diezelfde avond kreeg ik les van haar. Ik was zeer gemotiveerd en oefende elke dag een aantal keer de meditatie. Binnen twee weken was het voor elkaar. Mijn gedachten werden rustig en soms zelfs stil. De kinderen waren engeltjes. Gedachten hebben kracht!

Jaren later gaf ik een training bij een psychiatrische inrichting. Een vriendin, die was opgenomen, had me uitgenodigd. Toen ik binnenkwam voelde ik de zware energie chaotisch langs me heen schieten. Ik werd voorgesteld aan een staflid. Vertelde dat ik een cursus “Constructief Denken” kwam geven. De vrouw lachte schamper. “Dat werkt niet bij deze mensen, die zitten onder de medicijnen en zijn al te ver heen.” Ze riep een aantal mensen bij elkaar en een paar stafleden kwamen erbij zitten. We spraken af om het kwartier een rookpauze te houden. Anders hielden ze het niet vol. De drie stafleden hingen ongeïnteresseerd en moe in hun stoel. De patiënten zaten rechtop en vol aandacht naar me te kijken. Mijn vriendin zat achterin constant naar me te zwaaien van enthousiasme. Een week later zaten de stafleden weer net zo uitgezakt en de patiënten rechtop en hadden verhalen over hun ervaringen die week. Een van hen zei: “Ik lag te piekeren in mijn bed en toen heb ik het gedaan! Ik zei STOP met dat gepieker en dacht aan een paard in de wei. Ik heb een heerlijke nacht gehad.” De rookpauzes werden vergeten en we deelden prachtige uren. Een aantal van hen is nog een tijdje gaan mediteren. Die vriendin woont al jaren weer op zichzelf en schildert met kinderen en schreef een boek. Twee mensen van de staf kregen een burn-out.

Gedachten hebben kracht!

Dat wat we willen beschermen blijkt onze grootste kracht te zijn

Mijn moeder was mijn eerste en grootste leermeester op het gebied van verwerken en vergeven. Ik dacht altijd dat ze niet goed verwerkte en over de gevolgen die dat voor haar en mij had. Het zat er al een tijd aan te komen en het moest een keer geschreven worden. Terwijl ik schrijf gebeurt het al... zoveel herinneringen komen boven. Ik realiseer me dat mijn moeder wel degelijk pogingen deed om te verwerken.

De herinnering komt opeens fel op dat mijn moeder en ik, hand in hand naar Shoah keken, de documentaire die ooit werd uitgezonden met de gruwelijke details van de concentratiekampen. Mijn moeder vroeg me het samen te zien, zodat ze er door heen kon gaan om het goed te verwerken.
Een groots moment omdat ons dat dicht bij elkaar bracht. Ik zie net op google dat het in 1985 is gemaakt, dus ik moet zo'n dertig jaar zijn geweest. Ze wilde de confrontatie aan gaan en met eigen ogen zien wat er precies was gebeurd. Wat een moed. Het hielp niet, haar pijn werd er des te erger door. Nu kwamen de beelden in volle heftigheid bij haar binnen. In mijn jeugd knipte mijn vader alle informatie over de oorlog uit de krant zodat mijn moeder het niet zou zien. Als Hitler op tv kwam rende hij naar het toestel om het uit te zetten.

Mijn moeder verloor zo'n dertig familieleden in de gaskamers van Sobibor. Haar vader en op één na al zijn zusters en broers, haar oma en opa, nichtjes, neefjes. Mijn moeder stond ingeschreven bij de Joodse gemeente als vol Joods. Ze had al een oproep gekregen en voor hij zelf werd weggehaald, zette haar vader dat nog "recht". Mijn oma was christen en half joodse kinderen mochten nog wat langer blijven leven.

Greet Dresden, hield zich na de oorlog staande met de boeken van o.a. Vincent Peale. Ze was een positief denker. Dat heeft haar een tijd veel goed gedaan.  Ze liep met ferme pas en haar hoofd met grote zwarte dot, trots in de lucht. Ze las, ondanks dat ze alleen lagere school had, boeken van Sartre en Spinoza en voelde zich een vrijdenker. Ze las iedereen de les en menigeen was bang voor haar priemende blikken en snelle tong. Ook ik was vaak bang van haar, ze zag door me heen en kon me op mijn zwakste plekken raken.

We konden ook uren praten over het leven en de dood. Ze vertelde over hoe ze de wereld zag en dat over honderden jaren iedereen van gemengd bloed zou zijn... alle rassen door elkaar omdat we allemaal één zijn. "Net als ik, zei ze dan trots: joods en christen, door elkaar."  Ze wilde bewust leven en riep me dat vaak toe: "Bewust leven, Mar! Geniet van elke dag en elk moment!" Ze had grootse momenten en ik was dan zo trots op haar. In één van die momenten vergaf ze de Duitsers.

Ze zat vaak op bankjes in het Sarphatipark in Amsterdam en sprak met allerlei mensen. Als iemand naast haar zat die depressief was, dat gebeurde nogal eens, riep ze: "U depressief? heeft u dertig familieleden verloren aan de gaskamers? Nou ik wel en als ik positief kan zijn, dan kunt u het ook! Ga naar de markt en haal een bos tulpen en zet ze op tafel... koop een taart en geef die aan iemand die eenzaam is! Dat haalt u er wel uit." Ze liet mensen verbijsterd achter. Ze is nog wel eens iemand tegen gekomen die zei: "U haalde me door uw woorden uit de depressie!"

Er kwamen ook andere momenten. Zoals de keer dat ik thuis kwam en alles donker was. Mijn moeder lag op de bank in de kamer in het donker en ik mocht niet naar binnen. Ik was een jaar of twaalf. Het duurde weken. Ma had een "inzinking" zoals ze het noemde. De dokter hoorde voor het eerst wat er in de oorlog gebeurd was en vroeg: "mevrouw Ruijterman, wilt u misschien in therapie?" "O, nee." antwoordde mijn moeder trots: "Geen sprake van, dat doe ik zelf wel! Ik ben oersterk en ik kan het alleen, mijn gedachten zijn krachtig en ik krijg alles voor elkaar! Ook dit!" Toen een tijdje later het licht weer aanging liep ze weer even trots als daarvoor de wereld in en toch was er iets veranderd.

Ze kreeg buien waarin ze radeloos en woedend schreeuwde en tierde en haar haar uittrok, zichzelf sloeg en me de huid vol schold. Het kon ook zo weer over zijn als de voetstappen van mijn vader op de trap klonken. Ze trok een glimlach en riep: "Mar, lachen... niets aan de hand!" "Dag Niek! hoe was het op je werk?" en voorbij was de paniek. Dat leerde me toen al dat je paniek kunt uitzetten als je dat nodig acht. Er is ergens in ons een toeschouwer die de boel in de gaten houdt en een nieuwe keuze kan maken.

Het was in het begin voor mij niet te geloven. Mijn moeder? Dat kan niet waar zijn... dit gebeurt niet echt. Ik was vreselijk bang en de jaren daarna gebeurde het steeds vaker dat ze zo'n bui had. Het contrast was gigantisch. Als ze zo was dan vergat ik totaal de mooie sterke moeder die ze ook was. Als ze weer normaal was vergat ik totaal haar paniekaanvallen en hadden we weer de mooiste gesprekken.

Ik kreeg een hekel aan positief denken omdat ze zich zo groot hield en en de positiviteit gebruikte als overlevingsstrategie waardoor ze zich enorm opblies. Mijn overlevingsstrategie was cynisme en ik kon haar daardoor van repliek dienen en voelde me sterker.

Toen ik later zelf de kunst van de kracht van gedachten leerde gebruiken was verwerken altijd gedachte nummer één:  "Ik ga dit goed verwerken" is een zeer constructieve gedachte en dan is het zaak om het ook te doen. Dat is een grote les die ik van haar heb geleerd.

Ben ook een ster geweest in het niet willen voelen en mezelf als slachtoffer van de wereld zien. Heb jaren in therapie gezeten om alles te verwerken. Het lukte niet omdat ik in de therapie altijd maar weer het verhaal vertelde van hoe zielig ik was geweest. Pas toen ik er jaren later achter kwam dat door het gevoel bewust te voelen de pijn oplost, werd het zachter in mij.
Ik was zo bang de pijn toe te laten dat ik allerlei manieren vond om niet te hoeven voelen. Tv kijken, snoepen, uitgaan, lezen. Op mijn drieëndertigste begon ik te mediteren en toen kon ik er niet meer van weg. En wat bleek... als de pijn heel dichtbij de kern komt... dat gedeelte wat ik zo graag wilde beschermen omdat het zo kwetsbaar leek: als de pijn de kern/de ziel raakt... lost het op. Het lost niet alleen op: er komt Liefde vrij en geluk. Wie had dat gedacht? Dat wat we willen beschermen blijkt onze diepste kracht te zijn. We zijn zielen met zoveel Liefde en Kracht in ons en dat zijn we vergeten. Tot we het ons weer herinneren en dan lost alles op. Alle verdriet, haat, jaloezie, wrok verdwijnt als sneeuw voor de zon.

Mijn moeder werd ouder en ze ging zich steeds meer herhalen en stopte niet meer met praten. Tegen de arts van het ziekenhuis, zes weken voor haar dood, zei ze: "Ja, als u dertig familieleden had verloren aan de gaskamers dan had u ook een tia gehad..." ze ging voor het effect. Heel af en toe hadden we momenten echt contact tot ze stierf. Ze kreeg een hartaanval en de laatste zes weken lag ze aan de beademing en kon niet meer praten. Ze was woedend dat haar dit moest overkomen en had gigantische hoge bloeddruk. Toen ze wist dat ze ging sterven werd ze rustig en we keken elkaar lang in de ogen. Met een groots gebaar van haar nog goede hand gaf ze aan dat de beademing mocht worden stopgezet. We hebben intensief afscheid genomen en ik heb genoten van het rouwen. Heb me er helemaal ingegooid en het was louterend en verlichtend.
Ze liet me later weten, via een medium, dat ze nu vrij is en dat ze haar leven overziet. Dat ze een karikatuur van zichzelf was geworden. Ze is nu vrij. Er is altijd bevrijding al wachten sommigen er op tot na de dood.

Zo lang hoeven wij niet te wachten. Het kan ook nu... als je denkt: het is genoeg geweest. Zeg tegen je zelf: Ik ga nu zitten en voelen wat er te voelen is. Ik ga het aan en niet meer uit de weg. Laat maar komen... en ontvang de pijn in je hart, adem het in en voel wat er gebeurt. Als je het eng vindt vraag er iemand bij die je vertrouwt of zoek een goede therapeut, geen therapeut die alleen maar mmm zegt. De pijn kan nooit langer duren dan twintig minuten... en soms moet je het vaker doen. Dat heb ik de laatste tijd ook weer ervaren. Het heeft tijd nodig. We hebben elke dag wel wat te verwerken en we kunnen het af en toe bijhouden. Ook mooie gebeurtenissen verwerken we niet altijd en gaan er aan voorbij. Ook die kun je voelen en verwelkomen en diep naar binnen laten komen. Als we het allemaal opsparen lopen we uiteindelijk toch tegen de muur. Waarom er op wachten?

In de diepte van wie we werkelijk zijn: op zielsniveau komen we elkaar tegen en blijken we één te zijn en lost alles op.

Lees ook: 

Ode aan tante Engeltje 

De zoektocht van Sara Dresden

Interview met Sara/Maria Dresden

Legally Blonde

 "Ik heb zo'n moeite met een vrouw die ik ken van de sportschool. Ze is zo nep! Platinablond haar, strakke leren pakjes aan en een roze handtas. Alles aan haar is onecht en het ergste is: ze is nog aardig ook en groet me en maakt een praatje en dat wil ik niet. Denk elke keer als ik haar zie 'Oh nee... daar heb je haar!' Wat moet ik nu?" vraagt een radeloze vriendin.

"Wat denk je dat sommige mensen van ons vinden: Zo'n moeite met dat ongeverfde grijze haar, zo saai en dan die platte schoenen, zo onelegant en ze doen niets om de boel wat op te fleuren. Rugzak op de schouders en altijd die spijkerbroeken. Het ergste is, ze zijn nog aardig ook en willen steeds een praatje houden... O God, daar komen ze weer"

"Haha, I've got the point en nu kan ik niet wachten tot ik haar weer zie en een praatje met haar kan maken".

"Oh ja, nog wat... kijk eens naar de film: 'Legally blonde'!"

www.marjaruijterman.nl

Theorie van de theeschotel

Een paar jaar geleden gaf ik een lezing maar had geen flipover of beamer dus pakte ik een theeschoteltje. Na de lezing schreef één van de deelnemers me dat ik naar de WC moest in het Vondelpark. Wat moet ik daar nou? 'Ga nou maar!' schreef ze en nieuwsgierig geworden ging ik en zie... ze had de hele WC volgeplakt met theeschotels.

De kern van het schoteltje is ons ware zelf. De ziel... zonder de beperkingen van gedachten over onszelf of die van anderen. Zonder de overlevingsstrategieën, de wrok, de spijt en nog zo wat kwetsuren die we hebben opgelopen of waar we nog ergens mee rond lopen in het leven. Ons pure zelf, de kern.

De rand van het schoteltje is het ego, het 'dit had niet mogen gebeuren' en 'ik kan dit niet... of juist beter dan de ander...' het 'wie denk je wel dat je bent' en 'Oh, God, waar moet het naar toe met deze wereld?' De onrust, de angst, de onzekerheid, het gekwebbel in ons hoofd. De angstige verliefdheid, de hete gedachten, het afwachten en het slachtofferschap. Het 'ik ben beter of slechter dan de ander...' het beledigd zijn, het beledigen.

Binnen in de kern is er rust, wijsheid, het wonder, de verwondering, de bezieling, Zijn, leven, het avontuur, de moed, de diepe ontspanning en het overzicht, de diepste Liefde, de verbinding met het universum en met alle andere kernen van theeschoteltjes in de wereld.

De kunst is om ons bewust te zijn wie we zijn: identificeren we ons met de rand van het schoteltje of met de kern? Dan kunnen we elk moment een nieuwe keuze maken... wie ben ik, de rand of de kern? Dan uitademen en thuiskomen als het slotakkoord van een symfonie.

Het wordt de laatste jaren zo vaak gezegd: je moet eerst van jezelf houden. Vaak schuurt dat wat in de maag... egoïsme, alleen aan jezelf denken, ikke en de rest kan stikke. Mensen kijken soms wat onzeker als ze het horen zeggen. Hoe doe je dat in Godsnaam van jezelf houden?

De scheidslijn tussen egoïsme en van je zelf houden is dun... waar ligt de balans?

Genoeg mensen die zoveel van zichzelf houden dat ze anderen niet meer zien en zorgen dat ze zoveel mogelijk voor zichzelf binnen halen en daarbij over lijken gaan. Denk niet dat het hier om echte liefde gaat maar om een overlevingsstrategie uit angst niets meer te hebben of niemand te zijn. Net zoals het jezelf uitleveren en altijd voor anderen klaar staan de andere kant van de medaille is en ook een strategie om te overleven die ergens in de jeugd is ontstaan. Velen die daar overspannen van raken. Neem mantelzorgers die zoveel te zorgen hebben voor een familielid of geliefde dat ze het niet meer aan kunnen en geen tijd voor zichzelf over houden.

We hebben allemaal natuurlijk wel es de neiging de éne of de andere kant op.

Om op een gezonde manier van onszelf te houden is het nodig om af en toe stil te zijn. Even van de snelweg van het leven af en alleen met jezelf zijn. Wat heb ik nodig om gezond te zijn, om tijd voor mezelf te hebben, om mijn leven te kunnen leven zodat ik me gelukkig voel in welke omstandigheden dan ook? Als ik goed voor mezelf zorg, kan ik er ook ruim zijn voor anderen.

Merk zelf dat als ik tijd en ruimte organiseer voor mezelf dat ik er daarna makkelijker voor anderen kan zijn. Doe ik dat niet dan ga ik me op den duur irriteren, opgesloten of benauwd voelen.

Zorgen voor jezelf: als ik niet goed voor mijn lichaam zorg dan word ik ziek en is het al helemaal afgelopen met zorgen voor anderen. Als ik niet goed voor mijn geest zorg door mezelf te inspireren met goede boeken, lezingen, interessante gesprekken en films, en mediteer om in mezelf te duiken dan droog ik op en heb ik niets interessants meer te melden.

Als ik niet goed stil sta bij mezelf dan doe ik dingen die ik niet wil doen en die tegen mijn gevoel of geweten ingaan en dat gaat wringen. Als ik teveel meega in wat anderen willen en niet mijn eigen pad volg om anderen te pleasen dan blijkt na een paar jaar dat ik op het verkeerde spoor zat en dat maakt ongelukkig. Dus af en toe letterlijk stil staan maakt dat ik weer weet wat ik wil en waarom ik doe wat ik doe en maak ik nieuwe keuzes die wel bij me passen. Dan hou ik zoveel van mezelf... dat mijn hart er van gloeit en neem ik de hele wereld daar in mee.