Over rollen en rimpels

"Je hebt wel dikke billen..." zei haar vriendje twee weken geleden. Voor me zit een zeer slank meisje te snikken. Tja, nu schaamt ze zich voor haar billen en eet niet meer. Ze denkt alleen nog maar aan dat éne zinnetje. Het stampt door haar hoofd. Ai, één zinnetje kan jaren door ons hoofd razen en kan ons hele leven beïnvloeden. Zonde van ons leven!

In mijn jeugd werd ik “neus” genoemd. En ja, mijn neus is niet de kleinste. Mijn onzekerheid vroeger heeft zeker geleid tot allerlei opmerkingen die ik zelf mensen toe siste. Het leek dan alsof ik toch iets beter was dan anderen. Dat was natuurlijk maar schijn want van binnen voelde ik me heel klein en lelijk.

De mensen die in mijn leven de meeste indruk hebben gemaakt waren diegenen die voorbij mijn onzekerheid konden kijken en me voor vol aanzagen. Dat waren de mensen die vriendelijkheid uitstraalden en me het gevoel gaven dat ik goed was zoals ik ben. Hoe zij er uitzagen speelt geen enkele rol. Hun liefde en kracht straalde overal doorheen. Dat hielp me enorm en zo wilde ik ook zijn.

Gelukkig ontdekken steeds meer mensen dat we meer zijn dan ons lichaam. We zijn prachtige unieke individuen met eigen talenten en enorme kracht van binnen. Als we dat ontdekken zijn we genezen en hoeven we ons niet meer door dit soort zinnetjes te laten afleiden van wat werkelijk belangrijk is. Dan stralen we door al onze poriën heen licht uit. Als je dat op jonge leeftijd al ontdekt is dat iets waar je je hele leven wat aan hebt. Dus laat het je vrienden en vriendinnen weten: "We zijn prachtig zoals we zijn met alles er op en er aan." Dit zinnetje werkt helend en geeft kracht. Doe je mee?

Net had ik bovenstaande geschreven en ik ontmoette een prachtige oudere dame die zich druk maakte over een vetrolletje. Het was een piepklein rolletje... ik moest heel goed kijken om het te zien. Ze keek me kwaad aan en vertelde dat het beneden haar waardigheid was om een rolletje te hebben. O, God! Verlos ons van dit soort futiliteiten en laat ons vrij ons leven leven en genieten van wie we zijn en wat we doen en van alles wat wel werkt in ons leven. Ik vertelde haar dat ik wou ze zichzelf zag zoals ik haar zie: een prachtige vrouw met mooie ogen die wijsheid uitstraalt en dat ik het zonde van haar leven vond om zich druk te maken om dat rolletje.
"Als je zo doorgaat ben je straks een zure oude dame en ben je alleen nog maar bezig met rolletjes in je leven". Ze knikte en zei dat ik gelijk had. Het kwam binnen. Ik slaakte een zucht van verlichting.

Laten we nu eens ophouden om ons druk te maken over rolletjes en rimpeltjes en kale hoofden en ons bezig houden met echt belangrijke zaken! Zo dat moest ik effe kwijt.


Uit: 'Niets meer te bewijzen'

Thuiszorg is een vak!

Er wordt een heel belangrijk beroep afgebroken. Net is weer een groep thuiszorgsters die ik ooit getraind heb ontslagen. Straks komen ze in de WW en daarna in de bijstand als ze nog geen ander werk hebben gevonden. Dan mogen ze als vrijwilliger mantelzorg doen en doen dan wat ze als beroep deden maar dan gratis. Oh, ik ken ze heel goed... dan mogen ze niet meer bij de mensen komen die ze zo lang hebben verzorgd en dan gaan ze toch... omdat ze ze niet los kunnen laten en verantwoordelijkheidsgevoel hebben en daar speculeert de regering op met de participatiemaatschappij. Cynischer kan haast niet. Nou misschien nog toen de postbodes flyers in brievenbussen moesten stoppen voor hun eigen baan.

Wat als mensen in de thuiszorg een flinke loonsverhoging zouden krijgen in plaats van loonvermindering en zo ongelooflijk veel mensen te ontslaan? Echt, ik durf te wedden dat dit idee geld gaat opleveren. Het scheelt een gigantische bedrag aan WW uitkeringen en bijstand. Mensen durven weer uitgaven te doen en kunnen eventuele schulden afbetalen die zijn ontstaan door jarenlang zo'n negen euro netto te verdienen en minder terwijl de prijzen gigantisch stegen.

Je vraagt je af waar dat geld vandaan moet komen? Ach, er valt altijd wel wat te bedenken. De belasting ontvangt meer geld en er hoeven geen mensen aangesteld te worden om alternatieven te bedenken voor de duizenden die zorg nodig hebben. De thuiszorgers kunnen doorgaan met waar ze goed in zijn: bijtijds signalen opvangen wanneer er iets mis is en mensen op een efficiënte manier ondersteunen die hulp nodig hebben. Dat scheelt dokters- en ziekenhuis kosten.

Wie heeft ooit bedacht dat een thuiszorgmedewerker minder waarde heeft dan een manager of bestuursleden? Wat, als we eens gaan kijken wat mensen werkelijk nodig hebben om van te leven en het liefst niet op het scherpst van de snede? Dus de één wat minder en de ander wat meer?

De heer Pieterse, bestuurder van een zorgorganisatie, verdient een paar ton en hij denkt: waar kunnen we nu eens op bezuinigen? Ah, ik heb een goed idee. De vrouwen  in de thuiszorg kunnen nog wel wat missen. We gaan ze vertellen dat ze kunnen kiezen: of ontslag of salaris inleveren. Dat kan best nog want ze verdienen net boven het minimumloon als ze 40 uur per week werken. Dus 9 euro per uur moet te doen zijn. Dan zetten we er wat minder in zodat ze ook wat harder werken. Het bestuur is heel tevreden want hij heeft zulke goede ideeën om de winsten hoog te houden en hij krijgt er nog een ton bij. 's Avonds komt de heer Pieterse thuis en zegt tevreden: "Nou, ik heb heerlijk gewerkt,  schat, schenk me eens een lekker wijntje in..."

Waar de één de ander uitbuit laat de ander zich uitbuiten. Er gaat een andere wind waaien en het bewustzijn over de verdeling in de maatschappij wordt herzien.

Ik werk regelmatig met (meestal vrouwen) uit de thuiszorg en zie hoe ze met liefde en kennis hun werk doen. Het is een vak! De vrouwen hebben engelengeduld, tact, fysieke kracht en een enorm vermogen tot ja zeggen. Ook dat is vaak doorgeslagen. Veel thuiszorgers voelen zich schuldig als ze een keer nee zeggen. Dus zowel in hun werk als in het privéleven zijn zij degenen die altijd klaar staan. Als ik vraag of ze wel eens tijd voor zichzelf hebben, kijken velen me verbijsterd aan. Tijd voor jezelf? Waar moet ik die vandaan halen?  Een thuiszorgster is afgestemd op de mensen die ze verzorgen. Ze weten precies wanneer er iets mis is en weten ondanks dat ze zo weinig tijd krijgen toch nog een praatje te maken. Ze doen het werk meestal met veel liefde en kennis. Ze krijgen informatie die artsen nooit te weten komen omdat ze de mensen niet zo goed kennen als de thuiszorgers.

We hebben het in de trainingen vaak over grenzen stellen, vaker nee leren zeggen, de verantwoordelijkheid laten bij waar die hoort en verder voor een groot deel over zelfwaardering en eigenwaarde. Een thuiszorger acht zichzelf vaak minder dan anderen en daar spelen handige lieden op in. Nu beseffen we allemaal dat die tijd voorbij is. Ieder mens is gelijkwaardig en ieder werk moet behoorlijk worden beloond, zodat mensen er goed en zonder zorgen van kunnen leven.

Soms getuigen de oplossingen van bestuurders van een enorme domme en wrede mentaliteit.

Daar zouden wat efficiënte thuishulpen bij gehaald moeten worden om uit die wir war wat zinnigs te maken. In mijn trainingen ontmoet ik wijze en ervaren thuiszorgers waar ik zo op zou stemmen als ze in de regering zouden zitten.

Gisteren gaf ik met een collega een training bij de thuiszorg. De vrouwen zijn opgeleid als verzorgster maar mogen nu alleen de huishoudelijke taken doen. Niet meer helpen douchen of steunkousen aandoen. Werk dat ze jaren lang deden bij vaak dezelfde mensen. Dat doet nu een andere organisatie. Vroeger kregen ze drie uur per persoon en dat is gehalveerd. Ze mogen sommige taken niet meer doen en al zeker geen koffie meer drinken of handen vasthouden. Het gaat ze flink aan het hart en sommigen vinden het moeilijk om te zeggen dat ze iets niet meer mogen doen wat ze al jaren deden. Een aantal vertelde dat ze na hun werk terugkomen bij mensen en alsnog de ramen gaan lappen. Ze kunnen het niet loslaten als ze weten dat er geen kinderen of buren zijn die het doen.  Dat is uit liefde... maar ook uit schuldgevoel. Een soort plaatsvervangende schaamte voor de regering die harde maatregelen neemt. Ze schieten er met hun toch al lage loon natuurlijk zelf flink bij in.

Eén vrouw vertelde dat ze als een gek in die anderhalf uur alles doet wat iemand vraagt uit angst voor een klacht. De oude dame is nogal veeleisend en dreigt daarmee. Ze is bang haar werk te verliezen en kruipt het hele huis door om te zuigen, dweilen, was, ijskast, strijken in de anderhalf uur die ze heeft en krijgt dan nog te horen dat ze het niet snel genoeg doet. Ze ziet er moe uit.

De vrouwen voelen zich gekrengd als ze de cliënten aan de telefoon horen zeggen: "Mijn werkster is bezig..." Het gaat ze door merg en been.

Het is broodnodig te werken aan zelfrespect en grenzen stellen en diep van binnen te weten dat wat ze je ook noemen: we zijn allemaal gelijk en waardig.

Uit de Kast vroeger en nu

Laatst zag ik een aflevering van 'Uit de Kast'. Twee jonge mensen vertelden hun ouders dat ze homo en lesbisch zijn. De moeder van één van hen schrok verschrikkelijk en kon het eerst niet accepteren. Gelukkig was ze snel om al vond ze het nog wel moeilijk. Belangrijk was dat ze meteen zei dat ze van haar dochter hield en ze omhelsden elkaar. Wat een opluchting. Het meisje wachtte vijf jaar voor ze het durfde te vertellen. In mijn twintiger jaren liep ik stage bij het COC waar jonge meisjes en jongens binnen kwamen die door hun ouders het huis uit waren gezet.

We hadden toen af en toe last van jongeren die de boel kort en klein kwamen slaan. We gaven voorlichting op scholen en het kwam voor dat de afgesproken voorlichting niet doorging omdat de ouders protesteerden, vaak op een christelijke school. Na zo'n voorlichting kwamen er steevast jongeren naar ons toe die vertelden dat ze bang waren dat het bekend werd. Ze hielden tijdens het uur hun mond. Wel durfden ze later naar het COC te komen en het gaf ze steun in de rug dat wij er wel over vertelden in de klas. Dus nu niets nieuws onder de zon.

Nu over mijn coming out zo'n tweeenvijftig jaar geleden: Ik was zestien. Mijn verloofde Jesus, een Cubaan, en ik gingen naar de bioscoop. Ik weet nog dat ik hem geld gaf zodat hij kon betalen en zich mannelijk zou voelen. Dat bespraken we niet maar dat deden we automatisch, de man betaalde al had de vrouw het geld. Dat was ver voor mijn feministische periode.
De film heette X Y Zee waarin Elisabeth Taylor Susanna York toesiste dat ze lesbisch was. Er ging een steek door mijn hart. Dat is het! Dat ben ik ook! Lesbisch...

Vond het al vreemd dat, toen Jesus opbiechtte dat hij met mijn collega Karen hand in hand had gezeten, ik jaloers was op hem in plaats van op haar. Op het Leidseplein voor de bioscoop maakte ik het uit wat nog een flinke nasleep kreeg omdat hij me een hele tijd bedreigde.

Thuis voor de spiegel herhaalde ik de woorden om het tot me door te laten dringen: "Ik ben lesbisch..." Het leek erg spannend maar ik was zestien en had geen idee wat ik nu moest doen. Ik kende geen andere lesbische vrouwen. Had geen idee wat ik kon verwachten en waar ik ze kon vinden. De enige bekende homo was Albert Mol. Mijn moeder zei dat ik dat soort mannen niet moest uitlachen: "Want ze kunnen er niets aan doen..."

De eerste keer dat ik het mijn moeder vertelde zei ze: "Ach, dat gaat wel over... alle jonge meisjes dwepen met vriendinnetjes." De tweede keer, toen ik er het weer over had een paar maanden later, riep ze: "Is het nou nog niet over?" Ze rende het huis uit en bleef twee dagen bij mijn tante logeren. Mijn vader zei meteen: "Als je maar gelukkig wordt".  Hij had het al gezien aan de manier waarop ik mijn jas dichtknoop. (Weet nog niet wat hij bedoelde). Het duurde acht jaar voor ze het had geaccepteerd. Later hoorde ik van mijn vader dat ze er nog steeds mee zat en er tegen hem over tekeer ging: "het komt door jouw familie... je tante Corrie woont ook met een vrouw!" (Jaren later zocht ik tante Corrie op omdat ik wel nieuwsgierig was. Ik kreeg meteen een christelijke tirade over me heen dat lesbisch zijn schandelijk was. Dus die vlieger ging niet meer op.) Mijn moeder en ik hebben heel wat verschrikkelijke heftige ruzies gehad en ik heb haar hard en genadeloos geprovoceerd en maakte het haar niet makkelijk.

Op een avond durfde ik mijn buurmeisje te vertellen dat ik verliefd was op een vrouw. Ze raadde me aan naar de maatschappelijk werkster te gaan waar ook haar moeder bij kwam. Oei, een maatschappelijk werkster was link. Daar mocht mijn moeder niet achter komen. Die vond maatschappelijk werksters iets voor asocialen. Ik ging toch omdat ik vol zat en wilde praten. Ik wachtte netjes tot mijn achttiende voor ik naar het COC ging. Eerst ging ik samen met de maatschappelijk werkster naar de soos boven de dancing. Een man van de introductie vroeg: "Zijn jullie lesbisch?" De maatschappelijk werkster zei: "Ik niet hoor... zij wel!" en wees driftig naar mij. De volgende avond durfde ik alleen naar de dancing te gaan. Met trillende vinger belde ik aan en snelde naar de bar en dronk drie martini's van de zenuwen. Daarna keek ik om me heen en begon het nieuwe leven.

Al snel voerde ik samen met anderen acties in de stad. Zoals dansacties in hetero-dancings. We werden door Nederlandse heren aan de haren naar buiten gesleept omdat we met elkaar dansten. De mannen werden in elkaar geslagen. Wat's new?

Een groep jongens kwam de soos binnen waar ik stage liep. Ze wilden de boel kort en klein slaan. Ik nodigde ze uit koffie te drinken en nam ze mee naar een aparte kamer en vertelde mijn verhaal onder het genot van cake en koffie. Ze waren doodstil en gingen poeslief weer naar huis.

Na acht jaar nodigde ik mijn moeder uit voor een moeder/dochter dag in het COC. Ze ging mee. Mijn vader bleef buiten wachten voor het geval dat... Mijn moeder las een gedicht voor en ik verborg me vol schaamte onder de bar. Tot mijn schrik werd ze door een vrouw ten dans gevraagd. Angstig keek ik naar mijn moeder en vreesde haar reactie. Ma keek me uitdagend aan en stond op. De twee hebben eerst minutenlang geworsteld wie nu de leiding had. Nu zie ik hoe moedig het was en ben ik trots op haar dat ze dat durfde te doen.

Ach, ik leerde door de tegenwind voor mezelf op te komen en mezelf te respecteren hoe ik was. Niets is voor niets.
Het is nog steeds zo belangrijk voorlichting te geven op scholen. Niet alleen voor de informatie maar ook als een steun in de rug voor jongeren die zich stil houden zowel op school als thuis.

Koot en de Bie zongen het al: "Wees je zelf zuster, wees je zelf, wees en blijf alleen jezelf..."

Het gedicht van mijn moeder, nu ben ik er trots op.

Mam, ik ben lesbisch zegt je kind
je komt terecht in een labyrint
je kind heeft dat jaren opgepot
de homofielen hebben zich altijd verstopt
anno 1972 werd daar nooit over gesproken
daarom voel je je op dat moment gebroken
als je kind zegt: "Ik ben homofiel"
wordt je getroffen in je ziel!
Later jaren ga je begrijpen
als je verdriet wat gaat bezwijken
dat je kind heeft moeten vechten
voor haar gevoelens en haar rechten
en dat je kind helpt vechten
voor een anders kind haar rechten
zodat een ander niet hoeft te vechten
en rustig kan zeggen met hun ziel
Ma en pa: "ik ben homofiel!"
want je leert je kinderen om eerlijk te zijn
en als ze eerlijk toe geven aan hun gevoelens
dan doet het je als ouders pijn
dat is toch te gek om los te lopen
en daarom is het in de toekomst te hopen
dat mensen zich niet meer hoeven te verstoppen
en hun gevoelens op te kroppen
en dat alle homofielen vechten
voor hun rechten
zodat in het jaar tweeduizend
een ouder niet ontluisterd
als een kind zegt: "ik ben homofiel"
de ouders blij kunnen zijn in hun ziel


De foto is van het vrouwenfestival in het Vondelpark uit die tijd. Ik zit er ergens tussen: